خطا
  • خطا در زمان بارگزاری خبرخوان ها

انتخاب سیستم های مناسب امحاء زباله های عفونی

اکنون که تمام مسئولان اجرائی و دستگاه های مختلف ذیربط کشور چون وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، شهر داری الی دادستانی کل کشور، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان مدیریت، بالاخص مجلس و دولت مصمم گشته اند که معضل زباله های عفونی و میکروبی بیمارستان ها و مراکز درمانی کشور را سرو سامان بخشیده، ضررهای اجتماعی و اقتصادی ناشی از این آلوده سازهای رو به افزون را پیش گیری نمایند، مقدمتاً بر متخصصین ذیربط است که برای اجرای صحیح این طرح ملی با مطالعه و بررسی های لازم تعیین نمایند، کدام روش و تکنولوژی جدید برای این کار مناسب بوده، با ساختار اجتماعی، فرهنگی و اکولوژیکی کشورمان سازگاری بیشتری دارد.

کدام شیوه ضمن برخورداری از کارائی و مطلوبیت برتر نکات ضعف و آثار منفی کمتر را شامل است و نهایتاً از نظر اقتصادی مقرون به صرفه می باشد.

صرف نظر از نوع سیستمهای ارائه شده توسط شرکت های مختلف در ایران جهت سترون سازهای زباله های بیمارستانی اعم از:

1. AUTOCLAVE SYS

2. MICROWAVE SYS

3. AUTOCLAVE + MICROWAVE SYS

4. HYDRO CLAVE SYS

که عمدتاً دارای تأییدیه های کنترل کیفی از مراجع قابل قبول بین اللمللی مثل استانداردهای: CE و غیره بوده و یا دارای REDUCTION RATE >10 Log6     می باشند، نکات فنی کاربردی دیگری نیز باید در انتخاب یک سیستم مناسب در نظر گرفته شود. فلذا تداوم این روند و روشن سازی مزیت ها، نارسایی ها و ابهامات مرتبط با هر یک از سیستم های موجود در بازار ایران مقدمتاً مستلزم تعمق و توجه بیتشر در چگونگی عملکرد، ظرفیت سیستم از خردکن (Shredder) می باشد، که ذیلاً در قالب پرسش و پاسخهایی به بررسی آنها پرداخته شده است.

به امید اینکه گامی هر چند کوچک، در راه تامین منافع کشور برداشته باشیم.

ظرفیت سیستم:

پرسش: کلیه کارشناسان بهداشت تأکید بر کاهش فاصله و حتی زمان میان تولید تا ضدعفونی کردن زباله های عفونی دارند، مضافاً جابجائی و دپوی آن ها به هیچ وجه توصیه نمی شود.

در صورتیکه بهره داری از دستگاه های با ظرفیت بالا عمدتا مستلزم جمع آوری زباله های عفونی در محلی خاص حداقل طی روز تا حد تکمیل ظرفیت عمل دستگاه (به منظور بهره برداری بهینه از دستگاه، کاهش استهلاک و کاهش هزینه بی خطرسازی) می باشد. پرسش این است، آیا دپوی زباله های عفونی صرفنظر از اختصاص فضائی مخصوص به ویژه در فصل تابستان، موجبات توسعه و نشر آلودگی محیط نخواهد شد؟

پاسخ: آری.

پرسش: آیا صحیح است که در صورت استفاده از یک دستگاه با ظرفیت بالا در یک بیمارستان، اگر دستگاه خراب شود، در مدت تعمیرات که شاید تا دو هفته هم زمان ببرد امحاء زباله های عفونی بیمارستان معضل جدی خواهد بود، ولی در صورتی که از 2 و یا 3 دستگاه از یک سیستم با ظرفیت کمتر استفاده شود، در صورتی که یک دستگاه دچار مشکل شود، دستگاه های دیگر با کار مضاعف مشکل ضدعفونی کردن زباله ها را حل می کنند؟

پاسخ: آری.

پرسش: آیا صحیح است که در صورت استفاده از یک دستگاه با ظرفیت بالا در یک بیمارستان، اگر دستگاه خراب شود، در مدت تعمیرات که شاید تا دو هفته هم زمان ببرد امحاء زباله های عفوونی بیمارستان معضل جدی خواهد بود، ولی در صورتی که از 2 و یا 3 دستگاه از یک سیستم با ظرفیت کمتر استفاده شود، در صورتی که یک دستگاه دچار مشکل شود، دستگاه های دیگر با کار مضاعف مشکل ضدعفونی کردن زباله ها را حل می کنند؟

پاسخ: آری.

پرسش: آیا صحیح است که دتسگکاه های با ظرفیت بالا، عموماً دارای اندازه های بزرگ بو.ده و به تبع، اتاق و یا محلی اختصاصی با سازه مخصوص برای نصب آن ها مورد نیاز می باشد؟

پاسخ: آری.

پرسش: آیا در صورت استفاده از یک دستگاه با ظرفیت بالا اعغم از اتوکلا و یا زباله سوز، نیاز به احداث سردخانه به منظور ممانعت از اثرات سوء زباله های دپو شده، اجبار نمی باشد؟

پاسخ: آری.

پرسش: آیا استفاده از سردخانه موجب افزایش هزینه های بی خطرسازی زباله ها نمی گردد؟

پاسخ: آری.

پرسش: با توجه به مراتب فوق، آیا می شود نتیجه گیری کرد که دستگاه های با ظرفیت کمتر که متناوباً زباله های عفونی تولید شده را در کمترین زمان ممکن، ضدعفونی کرده و عملاً نیاز به دپو و لذا ساخت سردخانه از پروسه سترون سازی حذف می نمایند، نسبت به دستگاه های با ظرفیت بالا ارجعیت دارند؟

پاسخ: کاملاً مثبت است.

نتیجه گیری:

دو دتسگاه امحاء زباله های بیمارستانی با ظرفیت کمتر بر یک دستگاه با ظرفیت بالا ارجحیت دارد زیرا:

1. در صورت خرابی یکی، دیگری با کار مضاعف مشکل سترون سازی را حل می کند.

2. حجم زباله های عفونی دپوشده را کاهش می دهد.

3. نیاز به احداث سردخانه را از پروسه سترون سازی جذف می نماید.

استفاده از خردکن (Shredder)

پرسش: آیا یکی از اهداف اسفاده از shredder کاهش حجم است؟

پاسخ: آری.

پرسش: آیا زباله های عادی در ایران shred می شوند؟

پاسخ: خیر.

پرسش: آیا با توجه به اینکه هزینه حمل زباله در کشور ما در مقایسه با کشورهای اروپایی بسیار ناچیز است، استفاده از خرد کن صرفاً به منظور کاهش حجم، ضروری و اقتصادی می باشد؟

پاسخ: منفی است.

پرسش: آیا یکی از اهداف استفاده از shredder (خردکن) می تواند خرد کردن وسائل نوک تیر و غیرقابل بازیافت کردن ظروف و وسائل پلاستیکی استفاده شده در مراکز درمانی دانست؟

پاسخ: آری.

پرسش: در سیستم AUTOCLAVE باید بخار داغ 134 درجه و فشار 5/3 اتمسفر به صورت هموژن و یکنواخت به تمام نقاط زباله های عفونی نفوذ کند، به دلیل اینکه فضولات طبی معمولاً حاوی مقادیر زاید از موادی هستند که رسانای خوبی برای گرما محسوب نمی شوند، لذا از نفوذ حرارت لازم برای گندزدایی قسمت های عمقی تر جلوگیری می کنند.

آیا به همین دلیل است که در شروع عملیات سترون سازی زباله ها را توسط shredder قبلاً قطعه قطعه و خرد می کنند تا حرارت لازم به تمام قسمت های فضولات به خوبی نفوذ کند؟

پاسخ: آری.

پرسش: آیا shredder (خرد کن) متناوبا نیاز به تعویض و تیز کردن ییغه های را دارد؟

پاسخ: آری.

پرسش: آیا در دستگهایی که مجهز به shredder داخلی هستند، shredder در شروع عملیات سترون سازی با قطعه قطعه و مخلوط کردن زباله های عفونی باعث تولید شیرابه عفونی و آیودگی کامل همه زباله و خود shredder نمی شود؟

پاسخ: مثبت است

آیا درست است که در پایان عملیات سترون سازی، shredder هم توسط خود سیستم کاملاً ضدعفونی شده و برای پذیرش زباله های بعدی آماده می شود؟

پاسخ آری.

پرسش: آیا درست است که در سیستم هائی که از shredder داخلی استفاده می کنند، به محض اینکه سیستم فعال شد، شکل و فرم ظروف و کیسه های محتوی زباله های عفونی نیز به همراه زباله توسط shredder قطعه قطعه و پاره می شوند؟

پاسخ: مثبت است.

پرسش: آیا درست است که در ایان عملیات سترون سازی، shredder داخلی استفاده می کنند، به محض اینکه سیستم فعال شد، شکل و فرم ظروف و کیسه های محتوی زباله های عفونی نیز به همراه زباله ها توسط shredder قطعه قطعه و پاره می شوند؟

پاسخ: آری.

پرسش: اگر سیستمی که در ضمن پروسه سترون سازی از shredder داخلی استفاده می کند به هر دلیلی خراب شد (قسمت اتو کلاو، خر کن و یا هزدو قسمت) با علم به اینکه ظروف و کیسه های محتوی زباله عفونی نیز خرد و یا پاره شده اند، تخلیه و جابجائی زباله های آغشته به شیرایه برای تعویض تیغه ها و یا تعمیر دستگاه دستگاه در حالیکه کاملاً ضدعفونی نشده اند مشکل آفرین نمی باشند؟

پاسخ: مثبت است.

پرسش: در دستگاههای که در حین پروسه ستروسازی از shredder داخلی استفاده می کنند، در صورتیکه در طی عملیات، بخش خرد کن دچار نقص فنی شود، بدیهی است که باید دستگاه از زباله های عفونی تخلیه شده و تیغه های shredder تعمیر و یا تعویض شوند.

گفته می شود در این حالت، قسمت اتو کلاو وارد عمل شده و تیغه های آلوده و زباله های خرد و نیمه خرد و شیرابه عفونی را ضد عفونی می کند. سؤال این است که اگر قسمت اتوکلاو هم به صورت اتفاقی و همزمان در این مرجله خراب شود، آیا تخلیه زباله ها و شیرابه آلوده به سادگی میسر است؟

پاسخ: خیر

پرسش: با فرض تخلیه شیرابه زباله و همچنین کل زباله های آلوده آیا تعمیر دستگاه آلوده به ویژه چنانچه پرتابل نباشد و الزاماً در محل تعمیر و تعویض تیغه شود برای محل و متخصصین فنی آن خطرناک نمی باشد؟

پاسخ: آری.

پرسش: آیا یکی از ویژگی های مهم یک سیستم مطمئن این نیست که تحت هیچ شرایطی در طی پروسه سترون سازی زباله های عفونی، ظرف و یا پلاستیک مخصوصی را که زباله ها در آن جمع آوری شده و داخل سیستم گذاشته شده است را قطعه قطعه و مخلوط نکرده و تغییر شکل ندهد، تا اگر سیستم به هر دلیلی دچار مشکل شد، زباله زباله هارا به راحتی با همان پلاستیک و ظرف اولیه ای که داخل دستگاه گذاشته شده اند بدون ایجاد آلودگی محیطی از دستگاه خارج کرد؟

پاسخ: بلی.

پرسش: آیا به سبب موارد فوق الذکر نیست که استفاده از shredder قبل از سترون سازی به هیچ وجه اصلح نبوده و در صورت الزام به استفاده از خرد کن به هر دلیل ممکن، بهتر است که خردکن بعد از پایان پروسه سترون سازی زباله های عفونی، مورد بهره برداری قرار گیرد؟

پاسخ: مثبت است.

پرسش: shredder که عمدتاً به خاطر ماهیت وظیفه آن نسبت به سایر دستگاه های دوار از صدای بیشتری برخوردار می باشد، چنانچه در داخل دستگه ضد عفونی قرار گیرد باعث آلودگی بیشتر صوتی، حجیم تر شدن دستگاه و همچنین اختصاص فضای محصور و سازه خاصی را طلب می کند.

آیا اگر shredder از دستگاه اصلی ضدعفونی کننده حذف شود سیستم کم حجم تر، کم صداتر و مطمئن تر از نظر سلامت بهداشت محیط نخواهد بود؟ و در صورت الزام به استفاده از خردکن بهتر نیست که خردکن به صورت جداگانه در محل مناسبی خارج از فضاهای اصلی نصب شود؟

پاسخ: مثبت است.

توصیه های ایمنی کارشناسان بهداشت پیرامون مدیریت امحاء پسماندهای بیمارستانی:

1. زباله های عفونی در کمترین زمان و فاصله از محل تولید و با کمترین جابجایی ضد عفونی شده و تبدیل به زباله های عادی شوند.

2. دستگاه امحاء زباله شکل و ماهیت غیرمتجانس با محیط بیمارستان نداشته باشد.

3. آلودگی صورتی و عفونی در داخل بیمارستان ایجاد نکند.

4. سیستمی مناسب است که تا قبل از ضدعفونی شدن کامل زباله ها، ظرف محتوی زباله ها را قطعه قطعه نکند تا اگر دستگاه به هر دلیلی دچار مشکل فنی شد، زباله ها به راحتی با ظرف اولیه از دستگاه خارج شوند و دستگاه باری تعمیر انتقال یابد.

«استفاده از shredder قبل از سترون سازی ممنوع»

5. در صورت الزام به استفاده از shredder فقط بعد از ضدعفونی کامل زباله ها از shredder استفاده شود.

زیرا در این روش به هیچوجه محیط shredder آلوده نمی گردد و تعمیر و تعویض تیغه های کند آن نیز هیچگونه خطری را ایجاد نمی کند.

6. دستگاه امحاء زباله کم حجم بوده، فضا و سازه خاصی را نیاز نداشته باشد، در صورت نیاز قابل انتقال باشد.

روش های مرسوم دفع زباله های عفونی

از روش های مرسوم دفع زباله های طبی می وان از دو روش اتوکلاو و مایکروویو نام برد.

1. روش اتوکلاو

در این روش بخار داغ تحت فشار مناسب، با گرم کردن زباله ها باعث ضدعفونی کردن آنها می شود. این سیستم که به صورت گسترده و شایعی در اکثر مراکزی که به امور پزشکی و پیراپزشکی اشتغال دارند مورد بهره برداری قرار می گیرد، عیب عمده و مهمی ندارد به جز موارد ذیل:

- فضولات طبی معمولاً حاوی مقادیر زیاید مواد سنتیتیک هستند که رسانای خوبی برای گرما محسوب نمی شوند و به همین علت گرما به قسمت های عمیق تر اجرام به کندی نفوذ می کند و در نتیجه فرایند اتوکلاو کردن طولانی می شود مضافا اینکه مصرف آب و انرژی بسیار بالا می رود. در جهت رفع این تقیصه عموما در حین پروسه سترون سازی shredder استفاده می کنند تا زباله ها کاملاً خرد شده و گرما سریعتر به صورت هموژن و یکنواخت به تمام نقاط آنها نفوذ کند.

2. سیستم مایکروویو

در این روش زباله های عفونی وسط امواحج مایکروویو ضدعفونی می شوند. این روش نیز ضمن داشتن مزیت های فوق العاده مانند سرعت عمل، راندمان بالا درضد عفونی عمقی اجرام عفونی، از این نقیصه نیز برخوردار است که امواج کوتاه قادر به گرم کردن سطوح اشیاء خشک و متخلخلی که بدون رطوبت هستند، نمی باشد. تنها راه حلی که برای رفع این ایراد اساسی متصور است مرطوب و نمدار کردن سطوح اجرام آلوده پیش از گندزدایی است.

روش نوین دفع زباله های عفونی (اتو کلاو + مایکروویو)

اجتناب از آثار منفی کاربرد مجرد هر یک از دو سیستم فوق الذکر و بهره برداری بهینه از ویژگی های اقتصادی هر یک از آنها، ایجادب می کند که از سیستمی توامان (اتوکلاو + مایکروویو) بهره گیری شود. بطوریکه ضمن بالا بردن راندمان کار عملاً زمان را کوتاه و از نظر اقتصادی نیز مقرون به صرفه باشد. با توجه به اینکه مواد سنتیتیک موجود در زباله های عفونی، رسانای خوبی برای گرما نیستند، سیستم اتوکلاو، سطوح و همزمان سیستم مایکروویو، درون آنها را ضد عفونی می کنند و بدین ترتیب استفده از shredder جهت خرد کردن زباله های عفونی را در حین سترون سازی از پروسه حذف می نماید. بخار داغ مورد نیاز سیستم اتوکلاو توسط قسمت مایکروویو دستگاه سریعاً تهیه و رطوبت مورد نیاز سیستم مایکروویو را پروسه اتوکلاو دستگاه فراهم می آورد، و نتیجتاً سیستمی کارآتر از هر یک از دو سیستم فوق مورد بهره برداری قرار می گیرد.

لازم به یادآوری است که طی سالهای اخیر چندین تولید کننده معتبر اروپایی سیستم نوینی را برای امحاء زباله های عفونی مراکز درمانی تولید کرده اند که هم اکنون در بسیاری از بیمارستانها، مراکز بهداشتی و درمانی جهان مورد استفاده قرار گرفته است که همان تلفیق دو سیستم

AUTOCLAVE + MICTOWAVE

می باشد. در صورت استفاده از دستگاههایی که از تکنولوژی (اتوکلاو + مایکروویو) بهره می برند، هنگامی که نیاز به کاهش حجم بیشتر و یا.... باشد، می توانب عد از بی خطرسازی پسماندها از shredder استفاده نمود.

بدیهی است در این سیستم، در صورت خرابی shredder نیز هیچگونه آلودگی برای دستگاه و محیط ایجد نخواهد شد.

ماهیت فضولات طبی و بیمارستانی (medical waste)

medical waste یا فضولات طبی به چیزی گفته می شود که در اثر انجام فرایندهای گوناگون بر روی نمونه ها و مواد مختلفی که منشاء انسانی یا بیولوژیک دارند، تولید شده و حاوی باقیمانده بافت ها و نسوج مورد مطالعه، مواد و محلولهای شیمیایی، ظروف یکبار مصرف، انواع و اقسام میکروار گانیسم ها، مایعات مختلف بدن (از قبیل خون، ادارار، CSF)، ارگانها و اعضای خارج شده در اطافهای عمل، سرنگ ها و نیدل های آلوده، اضافه داروها، ضایعات آزمایشگاهی و.... می باشد.

مهمترین خصیصه بیولوژیک زباله بیمارستانی که اهتمامی ویژه و خاص را طلب می کند، وفور میکروارگانیسم های بیماریزا و خطرناکی است که گسترش و شیوع آنها در سطح اجتماعی، عوارضی در حد فاجعه را رقم می زند.

اجرامی چون HCV, HBV, HIV سارس، مایکوباکتریوم تربر کولوزیس، بروسلا، سالمونلا، پسودومونا و بسیار دیگر، از جمله عواملی هستند که اپیدمی آنها در مقاطع مختلف زمانی، موجب ناتوانی و تلف شدن گروههای جمعیتی بزرگی شده اند.

البته در بین میکروارگانیسم های نامبرده، ویروس ها به علت مقاومتی که نسبت به روش های مختلف گندزدایی دارند، با سختی و دشواری بیشتری از بین رفته و به همین علت به برخورد جدی تری نیاز دارند. این در حالیست که عفونت های ویرال خطرناکی چون هپاتیت و ایدز، در حال حاضر روند گسترش فزایند ه ای داشته و باعث مرگ و میر فراوانی می گردند لذا نحوه و سیستم دفع این فضولات در پیشگیری از شیوع بیماریها در سطح جامعه امر بسیار مهمی می باشد.

سیستمهای مرسوم دفع زباله:

- جمع آوری و دفن زباله ها و فضولات در زباله دانهای بزرگ زمینی (Dumping).

- سوزاندن فضولات در کوره های مخصوص (Incineration).

  • معایب دفن زباله ها و فضولات در زباله دانهای بزرگ زمینی (Dumping):

- هزینه بالا در ذخیره سازی، حمل و دفن.

- خطرات ناشی از نانتقال به مسافتهای دور و انباشت حجم زیاد زباله.

- عدم به کارگیری روش های ضدعفونی و گندزدایی.

- حجم زیاد فضولات به علت خرد و سوزانده نشدن آنها.

- احتمال گسترش عفونت از محل دفن به سمت محل استقرار جمعیت انسانی.

- خطرات ناشی از وجود اشیاء نوک تیز و برنده در فضولات.

- خطرات ناشی از انتقال آلودگی به سفره های آبهای زیرزمینی.

  • معایب سوزاندن فضولات در کوره های مخصوص  (Incineration):

متاسفانه این روش نیز با معایب مهمی همراه است. یکی از این معایب وجود مقادیر بسیار زیاد مواد پلاستیکی و به خصوص PVC در زباله های طبی است که سوزاندن آنها باعث تولید گازهای سمی و خطرناکی چون HCL، اسید هیدروسیانیک، تتراکلرودی بنزو- پی، دیوکسین و فوران می گردد.

علاوه بر این باید به خاطر داشت که به واسطه سوزاندن، امکان بازیافت مواد (Recycling) از بین میرود.

روش های نوین دفع فضولات طبی:

1. زباله های غیر عفونی: تحت قوانین و مقررات مشخص ابتدا جمع آوری و سپس بازیافت می شوند.

2. زباله های عفونی: ابتدا فرآیند گندزدایی بر روی آنها صورت گرفته و پس از ن می توان این زباله ها را نیز مانند زباله های منازل و با استفاده از روشهای کم هزینه تر معدوم کرد. بنابراین این متدولوژی جدید بر پایه treatment یا پردازش فضولات بیمارستانی پیش از معدوم کردن آنها استوار است.

فواید ضد عفونی کردن (Disinfection) فضولات طبی:

- پسماند پس از ضد عفونی فاقد هر گونه آلودگی خطرناک می باشد.

- هزینه کمتری برای دفن پسماند (Dumping Ground) صرف می شود.

- هزینه جابجایی (Transport) فضولات کاهش می یابد.

- حمل و نقل پسماند پس از ضد عفونی از ایمنی بیشتری برخوردار می باشد.

روش های مختلف ضد عفونی کردن:

- سوزاندن یا Incineration.

- ضد عفونی کردن با مواد شیمیایی یا chemical disinfection

- ضد عفونی کردن با استفاده از بخار یا همان اتوکلاو Autoclavicng or Disinfection using steam

- ضد عفونی کردن با استفاده از امواج کوتاه یا Disinfection using Mictowaves

ضد عفونی کردن فضولات با عوامل شیمیایی (chemicals):

این روش دارای معایب ذیل می باشد:

- گرانی سرسام آور مواد و محلولهای شیمیایی گندزدا.

- هزینه بالای دفن فضولاتی که به این مواد آغشته شده اند.

- ماندگاری و پایایی مواد شیمیایی در چرخ های زیست محیطی و احتمال آلودگی آبهای زیرزمینی.

ضد عفونی کردن فضولات با بخار آب داغ autoclaving

بطور گسترده و شایعی در اکثر مراکزی که به امور پزشکی و پیراپزشکی اشتغال دارند مورد بهره برداری قرار می گیرد، عیب عمده و مهمی ندارد به جز مورد ذیل:

- نخست آنکه فضولات طبی معمولاً حاوی مقادیر زیادی مواد سنتتیک هستند که رسانای خوبی برای گرما محسب نمی شوند و به همین علت از نفوذ حرارت لازم برای گندزدایی به قسمت های عمیق تر جلوگیری می کنند.

- دوم آنکه فرآیند اتوکلاو کردن زباله ها به علت جریان کند و آهسته نفوذ بخار از خارج به داخل توده فضولات، نیاز به زمان طولاتی داشته و در نتیجه باعث کاهش راندمان پروسه می شود.

- بالاخره اینکه در این متد مقدار مصرف آب و انرژی بسیار زیاد است که خود به خود هزینه را بالاتر می برد.

ضد عفونی کردن فضولات با امواج کوتاه Microwaves

امواج کوتاه قادر به گرم کردن اشیاء متخلخلی که خشک و بدون رطوبت هستند، نمی باشد و وجود همین نقیصه است که باعث بقا و زنده ماند هاگ ها و باکتریهای خشک موجود در زباله ها می گردد.

تنها راه حلی که برای رفع این ایراد اساسی متصور است، مرطوب و نمدار کردن زباله ها پیش از گندزدایی آنها می باشد که متاسفانه بدون خرد کردن کامل زباله به شکل یکدست و هموژن، محقق نخواهد شد که این امریست با ریسک بالا و هزینه زیاد.

جام جم:

چهارشنبه 31 مرداد ماه 1386 صفحه اول

زباله های بیمارستانی و بی مسئولیتی متولیان:

جام جم: 7500 تن زباله بیمارستانی که هم عفونی و هم خطرناک است، روزانه در کشور تولید می شود و با آن که قانون تکلیف آن را مشخص کرده، همچنان با روشهای غیرمطمئن از سوی شهرداری ها امحای می شود ولی وزارت بهداشت به دلیل کمبود اعتبار مطمئن مسئولیت خود نمی رود و کماکان بیمارستان های دولتی بدترین وضعیت جمع آوری و نگهداری زباله ها را دارند.

پیش از این که قانون پسماندها رای به تفکیک انواع زباله ها بدهد تا زباله های عفونی و خطرناک با پسماندهای عادی و با یک روش جمع آوری و در یک محل امحای نشوند، شاید این مشکل و به تبع آن کمبود اعتبار بر دوش وزارت پرمسئولتی بهداشت، درمان و آموزش پزشکی این قدر سنگینی نمی کرد، چرا که بی هیچ نظمی سرنگها، پارچه های خونی و عفونی و حتی اعضا و اندام قطع شده بیماران در محل عبور عابران و در کنار پسماندهای عادی مردم ریخته می شد و بعد با یک وسیله نقلیه که البته شیرابه آن بعد از یختن بر آسفالت خیابان ها می ماسید، جمع آوری می شد. شاید تنها بخت و اقبال مردم بلند بوده که این شیوه جمع آوری زباله ها، تاکنون باعث بروز بیماری های اپیدمی نشده است.

وضعیت زباله های بیمارستانی اگرچه امروز در مبدا تفکیک می شود و شاید بعضی از شهرداری های کشور به اجبار و شاید برای پیشگیری از عوارض ناشی از حمل و نقل غیر استاندارد، وسایل نقلیه مجزا و استاندارد برای جابه جایی پسماندها تهیه کرده اند اما مساله دفن همچنان یک بحران است.

در شهرهای شمالی که مساله دفن زباله عادی نیز خود با مشکل روبه روست، به دلیل نبود زمین، دفن زباله های بیمارستانی به معضل تبدیل شده است.

قانون و سیستم نظارتی

قانونگذار، سازمان حفاظت محیط زیست را به عنوان فصل الخطاب و ناظر پسماندها و بالطبع زباله های بیمارستانی تعریف کرده و وظیفه این سازمان این است که بر حسن رفتار سازمان های مرتبط نظارت کند.

سروش مدیری، معاون سازمان حفاظت محیط زیست در این خصوص به «جام جم» می گوید: بر اساس طرح جامع مدیریت پسماندها هر تولید کننده ای هر نوع پسماندی را تولید می کند، باید آن را جمع آوری کند. وی با اشاره به این که وزارت بهداشت نیز مسئول زباله های بیمارستانی است، تاکید می کند: با آن که مسئولیت ها مشخص و قوانین روشن است اما هنوز هیچ اتفاق و تحول جدی در خصوص این نوع پسماندها رخ نداده است.

وی اضافه می کند: ضوابط تدوین شده و در جلسه مشترک تایید و به وزارت بهداشت ابلاغ شده و ما منتظر پاسخ این وزارتخانه هستیم.

مدیری رد پاسخ به این پرسش که وزارت بهداشت بر روش اتوکلاو (بسته بندی و تفکیک زباله و ضد عفونی کردن آن با بخار و فشار) اصرار دارد و شهرداری بر زباله سوز تاکید می کند، می گوید: برای سازمان محیط زیست حل مساله اهمیت دارد، آن هم بر اساس روشهای علمی و به روز و زباله سوز روشی است که در دنیا به کار می رود.

تهران و زباله بیمارستان

یک دهم زباله های بیمارستانی کشور در 400 بیمارستان تهران تولید می شود و باز هم عدم ورود وزارت بهداشت به دلیل نبود اعتبار، به مشکلات این بخش افزوده است.

مصطفی سلیمی، مدیر عامل خدمات موتوری شهرداری تهران در خصوص زباله های بیمارستانی هم به خبرنگار ما می گوید: روزانه 75 تن زباله از 400 بیمارستان، درمانگاه و مرکز بهداشتی بزرگ جمع آوری می شود. وی با اشاره به این که شهرداری 10 میلیارد تومان برای ماشین آلات زباله های بیمارستانی سرمایه گذاری کرده است، اضافه می کند:

بر اساس قانون، وظیفه جمع آوری پسماندها به عهده وزارت بهداشت است، اما ما نمی توانیم ببینیم که شهر را عفونت بگیرد و اقدام به جمع آوری زباله های بیمارستانی کرده ایم.

وی با اشاره به این که وزارت بهداشت به قانون عمل نکرده است، اضافه می کند:

دادستانی و کمیسیون های مختلف مجلس شورای اسلامی در جریان هستند و این مساله را پیگیری کرده اند، اما وزارت بهداشت با ادعای این که دولت بودجه لازم را در اختیار این وزارتخانه قرار نداده است، به وظایف قانونی خود عمل نمی کند. سلیمی می گوید: بر اساس قوانین، پسماندهای بمیارستانی باید رد اتاق های ویژه در داخل بیمارستان ها تگهداری شود و سپس در بهترین حالت به زباله سوز انتقال یابد اما بسیاری از بیمارستان های دولتی حتی فاقد اتاق سرد و مخصوص زباله های عفونی خود هستند و تنها بعضی از بیمارستان های خصوصی چننی امکاناتی دارند تمکین کرده اند. وی در پاسخ به این پرسش که در حال حاضر چه روشی برای امحای زباله بیمارستانی به کار می برید، خاطر نشان می کند: زباله های بیمارستانی که در حیاط بیمارستانهای دولتی یا در اتقال مخصوص است، توسط پیمانکار جمع آوری، ضد عفونی و با آهک در جنوب تهران دفن می شود.

زباله سوز بهترین روش

مصطفی سلیمی، زباله سوز را بهترین روش استاندارد و به روز و قابل استفاده برای زباله های بیمارستانی می داند و می گوید: مسئولین پیشین شهرداری تهران که در دولت نهم حضور دارند، در زمان مدیریت خود بر ایجاد زباله سوز در تهران برای زباله های بیمارستانی تاکید داشتند و این مساله را مکتوب کرده اند و این نشان می دهد که مسئولین دولتی، بهترین روش امحای زباله ها را می دانند. وی با اشاره به این که در همه جای دنیا، زباله سوزها در وسط شهر مودر استفاده قرار می گیرد و هیچ خطری برای شهروندان ندارد، بلکه آب گرم و انرژی شهرهای توسعه یافته را نیز تامین می کند، می گوید: این زباله سوزهای استاندارد بین 1200 تا 1800 درجه حرارت داشته ومنظور ما هم از زباله سوز، این نوع استاندارد است.

سلیمی در پاسخ به این پرسش که وزارت بهداشت به اتوکلاو برای جمع آوری زباله های بیمارستانی معتقد است، می گوید: برای ما فرقی نمی کند، دوستان وزارت بهداشت مسئولیت خود را بپذیرند و به هر شکلی که می خواهند، تکلیف زباله های بیمارستانی را مشخص کنند.

جلوگیری از خسارات پسماند بیمارستانی

موضوع پسماندهای بیمارستان ها مساله ای نیست که تنها سه نهاد در سازمان محیط زیست، وزرارت بهداشت و شهرداری درگیر آن باشند و ورود دادستان کل کشور اهمیت این مساله را نشان می دهد.

دری نجف آبادی در نامه ای به معاون اول رئیس جمهور در خصوص مدیریت پسماند بیمارستانی عنوان کرده است، باید ترتیبی اتخاذ شود که موضوع به صورتی فوریت بررسی و از ایراد خسارات و لطمات فزون تر به کشور و مردم جلوگیر شود.

دری نجف آبادی در این نامه خطاب به پرویز داوودی با اشاره به جلسات متعدد کارشناسی برگزار شده در دادستانی کل کشور درباره برسی ابعاد و خطرات ناشی از پسماندهای بیمارستانی، عنوان کرده است: تنها در کلانشهر تهران حدود 6500 واحد بهداشتی  درمانی به طور متوسط روزانه بین 70 تا 80 تن زباله های عفونی و خطرناک تولید می کنند [به ازای هر تخت بیمارستانی 2710 گرم] که مع الاسف بنا بر وضعیت نابسامان دفع این اضافی به سیستم بهداشت و درمان کشور تحمیل می کنند. دادستان کل کشور در ادامه خاطر نشان کرده است: به استناد قانون مدیریت پسماندها و نیز آیین نامه اجرایی قانون یاد شده، شرح وظایفی برای هر یک از دستگاه ها تدوین شده است که بر اساس این قانون، زیست نیز موظف شده است که آیین نامه اجرایی مدیریت بر خنثی سازی یا امحای پسماندهای پزشکی را با همکاری وزارت بهداشت تنظیم و بر اجرای آن نظارت کند.

دری نجف آبادی، معضلات اصلی درباره پسماندهای بیمارستانی و مراکز درمانی را که جزء پسماندهای ویژه به حاسب می آیند، عدم جداسازی پسماندهای ویژه (عفونی و بیمارستانی) و بتدیل آن به پسماندهای عادی در بعضی بیمارستان ها و مراکز درمانی، عدم تعهد بیمارستان ها و مراکز درمانی در قبال مسوولیت بی خطرسازی پسماندها، تدوین نشدن آیین نامه اجرایی مدیریت بر خنثی سازی یا امحای پسماندهای پزشکی، اختلاف نظر میان دستگاه های مسئول در خصوص به کارگیری یک روش علمی در انهدام پسماندهای ویژه و تامین اعتبار ناکافی توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی برای برنامه های مرتبط با موضوع بر شمرده است.

اگر چه اهمیت پسماندهای بیمارستانی و نقش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بر کسی پوشیده نیست، تلاش خبرنگار «جام جم» برای گفتگو با مسئول پاسخگویی به مساله زباله های بیمارستانی که از سوی روابط عمومی این وزارتخانه معرفی شده بود، پس از 4 روز پیگیری بی نتیجه ماند و نظر مستقیم این وزارتخانه در این گزارش لحاظ نشد و در روزهای آتی منتظر پاسخگویی و نظرات این سازمان خواهیم بود.

پسماندهای بیمارستانی:

تقسیم بندی پسماندها

توضیحات و مثالها

پسماندهای عفونی

پسماندهایی که محتوی پاتوژنها میباشند. مانند محیطهای کشت آزمایشگاهی، پسماندهای بخشهای ایزوله، باندها و سواپها و مواد یا وسایلی که در تماس با بیماران عفونی می باشند.

پسماندهای پاتولوژیک

بافتها و مایعات بدن مانند اعضای جدا شده، خون و سایر مایعات بدن و جنین های سقط شده

اجسام تیز

پسماندهای با لبه تیز و برنده ماند سوزنها، ست های تزریق، تیغها و چاقو های جراحی و شیشه های شکسته

پسماندهای دارویی

پسماندهای حاوی مواد دارویی مانند داروهای تاریخ مصرف گذشته یا غیر قابل استفاده

پسماندهای سرطانزا

پسماندهای حاوی مواد دارویی مانند داروهای شیمی

پسماندهای حاوی فلزات سنگین

باتریها، دما سنجها و فشارخون سنجهای جیوه ای شکسته و غیره

کپسولهای حاوی گازهای پرفشار

مانند اسپری های دارویی، کارتریجهای گاز و سیلندرهای گاز غیر قابل استفاده

پسماندهای رادیواکتیو

پسماندهایی که حاوی مواد رادیواکتیو هستند مانند پسماندهای آزمایشگاهی حاصل از آزمایشهای رادیو ایمونوسی، پسماندهای حاصل از تستهای پزشکی هسته ای مثل ادرار بیمارانی که این نوع تست ها بر روی آنها انجام شده، مواد رادیو اکتیو استفاده نشده از این تست ها و آزمایشات و منابع رادیو اکتیو بسته بندی شده

برآورد میزان تولید پسماندها در مراکز درمانی:

  • 80% شامل زباله های عمومی مراکز درمانی که در رده زباله های عمومی شهری قرار می گیردند.
  • 15% پسماندها پاتولوژیکی و عفونی
  • 1% اجسام تیز
  • 3% پسماندهای شیمیایی و دارویی
  • کمتر از 1% پسماندهای مخصص مانند پسماندهای رادیواکتیو، کپسولهای گاز تحت فشار، دماسنج های جیوه ای شکسته و باتریهای استفاده شده.

قانون مدیریت پسماندها

ماده 1- جهت تحقق اصل پنجاهم (50) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و به منظور حفظ محیط زیست کشور از آثار زیانبار پسماندها و مدیریت بهینه آنها، کلیه وزارتخانه و سازمانها و موسسات و نهادهای دولتی و نهادهای عمومی غیر دولتی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام می بشد و کلیه شرکتها و موسسات و اشخاص حقیقی و حقوقی، موظفند مقررات و سیاستهای مقرر در این قانون را رعایت نمایند.

ماده 2- عبارات و اصطلاحاتی که در این قانون را رعایت نمایند.

الف: سازمان: سازمان حفاظت محیط زیست

ب: پسماند: به مواد جامد، مایع و گاز (غیر از فاضلاب) گفته می شود که به طور مستقیم یا غیرمستقیم حاصل از فعالیت انسان بوده و از نظر تولید کننده، زائد تلقی می شود. پسماندها به پنج گروه تقسیم می شوند:

1. پسماندهای عادی: به کلیه پسماندهایی گفته می شود که به صورت معمول از فعالیتهای روزمره انسانها در شهرها، روستاها و خارج از آنها تولید می شود، از قبیل زباله های خانگی و نخاله های ساختمانی.

2. پسماندهای پزشکی (بیمارستانی): به کلیه پیشماندهای عفونی و زیان اور ناشی از بیمارستانها، مراکز بهداشتی و درمانی، آزمایشگاههای تشخثث طبی و سایر مراکز مشابه گفته می شود. سایر پسماندهای خطرناک بیمارستانی از شمول این تعریف خارج است.

3. پسماندهای ویژه: به کلیه پسماندهایی گفته می شود که به دلیل بالا بودن حداقل، یکی از خواص خطرناک، از قبیل سمیت، بیماری زایی، قابلیت انفجار یا اشتعال، خورندگی و مشابه آن به مراقبت ویژه نیاز داشته باشد و آن دسته از پسماندهای پزشکی و نیز بخشی از پسماندهای عادی، صنعتی، کشاورزی که نیاز به مدیریت خاص دارند، جز پسماندهایی ویژه محسوب می شوند.

4. پسماندهای کشاورزی: به پسماندهای ناشی از فعالیتهای تولید در بخش کاشورزی گفته یم شود از قبیل فضولات، لاشه حیوانات (دام، طیور و آبزیان) محصولات کشاورزی فاسد یا غیر قابل مصرف.

5. پسماندهای صنعتی: به کلیه پسماندهای ناشی از فعالیتهای صنعتی و معدنی و پسماندهای پالایشگاهی صنایع گاز، نفت و پتروشیمی و نیروگاهی و امثال آن گفته می شود از قبیل براده ها، سرریزها و لجن های صنعتی.

ج: مدیریت اجرایی پسماند: شخصیت حقیقی یا حقوقی است که مسئول برنامه ریزی، ساماندهی، مراقبت و عملیات اجرایی مربوط به تولید، جمع آوری، ذخیره سازی، جداسازی، حمل و نقل، بازیافت، پردازش و دفع پسماندها و همچنین آموزش و اطلاع رسانی در این زمینه می باشد.

1. دفع: کلیه روشهای از بین بردن یا کاهش خطرات ناشی از پسماندها، از قبیل بازیافت، دفن بهداشتی، زباله سوزی.

2. پردازش: کلیه فراینده های مکانیکی، شیمیای، بیولوژیکی که منجر به تسهیل در عملیات دفع گردد.

د: منظور از آلودگی، همان تعریف مقرر در ماده (9) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب 28/3/1353 است.

تبصره 1. پسماندهای پزشکی و نیز بخشی از پسماندهای عادی، صنعتی و کشاورزی که نیاز به مدیریت خاص دارند، جز پمسامدهای ویژ] محسوب می شوند.

تبصره 2. فهرست پسماندهای ویژه از طرف سازمان، با همکاری دستگاههای ذیربط تعیین و به تصویب شورای عالی حفاظت محیط زیست، خواهد رسید.

تبصره 3. پسماندهای ویژ] پرتوزا، تابع قوانین و مقررات مربوط به خود می باشند.

تبصره 4. لجن های حاصل از تصفیه فاضلاب های شهری و تخلیه چههایی حذبی فاضلاب خانگی در صورتی که خش یا کم رطوبت باشند، در دسته پسماندهای عادی قرار خواهند گرفت.

ماده 3. موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران موظف است با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر دستگاهها حسب مورد، استاندارد کیفیت و بهداشت محصولات و مواد بازیافتی و استفاده های مجاز آنها را تهیه نماید.

ماده 4. دستگاههای اجرایی ذیربط موظفند جهت بازیافت و دفع پسماندها، تدابیر لازم را به ترتیبی که در آیین نامه های اجرایی این قانون مشخص خواهد شد، اتخاذ نمایند. آیین نامه اجرایی مذکور می بایستی در برگیرنده موارد زیر نیز باشد:

1. مقررات تنظیم شده موجب گردد تا تولید و مصرف، پسماند کمتری ایجاد نماید.

2. تسهیلات لازم برای تولید و مصرف کالاهایی که بازیافت آنها سهل تر است، فراهم شود و تولید و واردات محصولاتی که دفع یا بازیافت پسماند آنها مشکل تر است، محدود شود.

3. تدابیری اتخاذ شود که استفاده از مواد اولیه بازیافتی در تولید گسترش یابد.

4. مسئولیت تامین و پرداخت بخشی از هزینه های بازیفات بر عهده تولید کنندگان محصولات قرار گیرد.

ماده 5. مدیریت های اجرایی پسماندها، موظفند بر اساس معیارها و ضوابط وزارت بهداشت، درمان و آموزش ترتیبی اتخاذ نمایند تا سلامت، بهداشت و ایمنی عوامل اجرایی تحت نظارت آنها تامین و تضمنی شود.

ماده 6. سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و سایر رسانه هایی که نقش اطلاع رسانی دارند و همچنین دستگاههای آموزشی و فرهنگی، موظفند جهت اطلاع رسانی و آموزش، جداسازی صحیح، جمع آوری و بازیافت پسماندها، اقدام و با سازمانها و مسئولین مربوط همکاری نمایند.

تبصره- وزارتخانه های جهاد کشاورزی، صنایع و معادن، کشور و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به منظور کاهش پسماندهایی کشاورزی، موظفند نسبت به اطلاع رسانی و آموزش روستائیان و تولید کنندگان، اقدام لازم را به عمل آورند.

ماده 7. مدیریت اجرایی کیه پسماندها غیر اط صنعتی و ویژه در شهرها و روستاها و حریم آنها به عهده شهرداری و دهیاری ها و در خارج از حوزه و وظایف شهرداری ها و دهیاری ها به عهده بخشداری ها می باشد.

مدیریت اجرایی پسماندهایی صنعتی ویژه به عهده تولید کننده خواهد بود. در صورت تبدیل آن به پسماند عادی به عهده شهرداریها، دهیاریها و بخشداریها خواهد بود.

تبصره- مدیریت های اجرایی می توانند تمام یا بخشی از عملیات مربوط به جمع آوری، جداسازی و دفع پسماندها را به اشخاص حقیقی و حقوقی واگذار نمایند.

ماده 8. مدیریت اجرایی می تواند هزینه های مدیریت پسماندها را از تولدی کننده پسماند با تعرفه ای که طبق دستورالعمل وزارت کشور توسط شوراهای اسلامی بر حسب نوع پسماند تعیین می شود، دریافت نموده و فقط صرف هزینه های مدیریت پسماند نماید.

ماده 9. وزارت کشور با هماهنگی سازمان، موظف است برنامه ریزی و تدابیر لازم برای جداسازی پسماندهای عادی را به عمل آورده و برنامه زمان بندی آن را تدوین نماید.

مدیریت های اجرایی مندرج در ماده (7) این قانون موظفند در چارچوب برنامه فوق و در مهلتی که در آیین نامه اجرایی این قانون، پیش بینی می شود، کلیه پسماندهای عادی را به صورت تفکیک شده جمع آوری، بازیافت یا دفن نمایند.

ماده 10. وزارت کشور موظف است در اجرای وظایف مندرج در این قانون، ظرف مدت شش ماه پس از تصویب این قانون، نسبت به تهیه دستورالعمل تشکیلات و ساماندهی مدیریت اجرایی پسماندها در شهرداریها، دهیاری ها و بخشداری ها اقدام نماید.

ماده 11. سازمان موظف است با همکاری وزارتخانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (در مورد پسماندهای پزشکی)، صنایع و معادن، نیرو و نفت (در مورد پسماندهای صنعتی و معدنی)، جهاد کشاورزی (در مودر پسماندهای کشاورزی) ضوابط و روشهای مربوط به مدیریت اجرایی پسماندها را تدوین و در شورای عالی حفاظت محیط زیست به تصویب برساند، وزارتخانه های مذکور مسئول نظارت بر اجرای ضوابط و روشهای مصوب هستند.

ماده 12. محل های دفن پسماندهای بر اساس ضوابط زیست محیطی توسط وزارت کشور با هماهنگی سازمان و وزارت جهاد کشاورزی تعیین خواهد شد.

تبصره 1. شورای عالی شهرسازی و معماری موظف است در طرحهای ناحیه ای جامع، مناطق مناسبی را برای دفع پسماندها در نظر بگیرد.

تبصره 2. وزارت کشور موظف است اعتبارات، تسهیلات و امکانات لازم را جهت ایجاد و بهره برداری از محل های دفع پسماندها راسا یا توسط بخش خصوصی راهم نماید.

ماده 13. مخلوط کردن پسماندهای پزشکی با سایر پسماندها و تخلیه و پخش آنها در محیط و یا فروش، استفاده و بازیافت این نوع پسماندها ممنوع است.

ماده 14. نقل و انتقال برون مرزی پسماندهای ویژه تابع مقررات کنوانسیون بازل و با نظارت مرجع می کنولانسیون خواهد بود. نقل و انتقال درون مرزی پسماندهای ویژه تابع آیین نامه اجرایی مصوب هیات وزیرات خواهد بود.

ماده 15. تولید کنندگان آن دسته از پسماندهایی که دارای یکی از ویژگی های پسماندهای ویژه نیز می باشند موظفند با بهینه سازی فرآیند و بازیابی، پسماندهای خود را به حداقل برسانند و در مواردی که حدود مجاز در ایین نامه اجرایی این قانون پیش بینی شده است، در حد مجاز، نگهدارند.

ماده 16. نگهداری، مخلوط کردن، جمع آوری، حمل و نقل، خرید وفروش، دفع، صدور تخلیه پسماندها در محیط بر طبق مقررات این قانون و آیین نامه اجرایی آن خواهد بود.

در غیر این صورت اشخاص متخلف به حکم مراجع قضایی به جزای نقدی در بار اول پسماندهای عادی از پانصد هزار (50.000) ریال تا یکصد میلیون (100.000.000) ریال و برای سایر پسماندها از دو میلیون (2.000.000) ریال تا یکصد میلیون (100.000.000) ریال  و در صورت تکرار، هر بار دو برابر مجازات قبلی در این ماه محکوم می شوند.

متخلفین از حکم ماده (13) به جزای نقدی از دو میلیون (2000000) ریال تا یکصد میلیون (100.000.000) ریال و در صورت تکرار به دو برببر حداکثر مجازات و در صورت تکرار مجدد هر بار به دو بربر مجازات بار قبل محکوم می شوند.

ماده 17. مخالفین از حکم ماده (14) این قانون موظفند پسماندهای مشمول کنفرانسیون بازل را به کشور مبدل اعاده و یا در صورت امکان معدوم کردن در داخل تحت نظارت و طبق نظر سازمان (مرجع ملی کنوانسیون مذکور در ایران) با ماده هزینه خود به نحو مناسب دفع نمایند. در غیر این صورت به مجازاتهای مقرر در ماده (16) محکوم خواهند شد.

ماده 18. در شرایطی که آلودگی، خطر فوری برای محیط و انسان دارد، با اخطار سازمان و وزارت بهداشت، درمان و آموش پزشکی، متخلفین و عاملین آلودگی موظفند فوراً اقداماتی را که منجر به بروز آلودگی و تخریب محیط زیست می شود متوقف نموده و بلافاصله مبادرت به رفع آلودگی و پاکسازی محیط نمایند. در صورت استنکاف، مرجع قضایی خارج از نوبت به موضوع رسیدگی و خمتخلفین و عاملین را علاوه بر پرداخت جریمه تعیین شده، ملزم به رفع آلودگی و پاکسازی خواهد نمود.

ماده 19. در تمام جرایم ارتکابی مذکور، مرجع قضایی مرتکبین را علاوه بر پرداخت جریمه به نفع صندوق دولت، به پرداخت خسارت به اشخاص و یا جبران خسارت وارده، بنا به درخواست دستگاه مسئول محکوم خواهد نمود.

ماده 20. خودروهای تخلیه کننده پسماند در اماکن غیرمجاز، علاوه بر مجازاتهای مذکور، به یک تا ده هفته توقیف محکوم خواهند شد.

تبصره- در صورتی که محل تخلیه، معابر عمومی، شهری و بین شهری باشد، به حداکثر میزان توقیف محکوم می شوند.

ماده 21. درآمد حاصل از جرایم این قانون به حساب خزانه داری کل کشور واریز و همه ساله معادل وجوه واریزی از محل اعتبارات ردیف خاصی که در قوانین بودجه سنواتی پیش بینی می شود، در اختیار دستگاههایی که در آیین نامه اجرایی این قانون تعیین خواهند شد، قرار خواهد گرفت تا صرف آموزش، فرهنگ سازی، اطلاع رسانی و رفع آلودگی ناشی از پسماندها، حفاظـ از محیط زیست و تامین امکانات لازم در جهت اجرای این قانون گردد.

ماده 22. آیین نامه اجرایی این قانون توسط سازمان با همکاری وزارت کشور و سایر دستگاههای اجرایی ذیربط حداکثر ظرف مدت شش ماه تهیه و به تصویب هیات وزیران می رسد.

ماده 23. نظارت و مسئولیت حسن اجرای این قانون بر عهده سازمان می باشد. قانون مشتمل بر بیست و سه ماده و نه تبصره در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ بیستم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و هشتاد و سه مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 9/3/1383 به تایید شوارای نگهبان رسیده است.

غلامعلی حداد عادل- رئیس شورای اسلامی.

بسمه تعالی

لطفاً به سوالات زیر در خصوص بیمارستان و یا مرکز بهداشتی و درمانی تحت مدیریت خود پاسخ دهید؟

1. روزانه چند کیلوگرم زباله در بیمارستان شما تولید می شود؟

2. سرانه تولید زباله در بیمارستان شما به ازای هر تخت چند کیلوگرم است؟

3. هزینه هایی که بطور مستقیم و غیر مستقیم بابت مدیریت زباله بیمارستانی صرف می کنید ماهانه چند تومان است؟ و بابت چه مواردی است. ریز موارد هزینه بر مربوط به زباله بیمارستانی را بنویسید؟

4. به نظر شما چند درصد امکان کاهش تولید زباله های بیمارستانی، در بیمارستان یا مرکز شما وجود دارد؟

زباله:

کلیه مواد زائد حاصل از فالیتهای انسان و حیوان را گویند که دیگر قابل استفاده و مصرف نیستند.

اصل پنجاهم قانون اساسی:

حفاظت از محیط زیست که نسل امروز و نسلهای آینده باید در آن حیات رو به رشدی داشته باشند وظیفه همگانی بوده و هر گونه فعالیت اقتصادی و غیر آن که منجر به وارد نمودن خسارت غیرقابل جبران به محیط زیست شود ممنوع است.

قرآن می فرماید:

بدرستیکه خداوند اسراف کاران را دوست ندارد.

اما صادق (ع) فرمودند:

اسراف و زیاده روی نزد خدا زشت و ناپسند است.

کاهش زباله چیست؟

به هر فعالیتی که باعث کاهش یا جذف تولید مواد زائد در منبع تولید شود گویند.

فقط وقتی از چیزی استفاده کنیم که نیاز داریم.

و روشهای تولید زباله کمتر را هر کس در محل کار خود پیدا کند.

بطور قطع در آینده نه چندان دور،

سالمترین محیطها و توانمندترین اقتصادها

به کشورهایی که به جوامع بازیافت کننده تبدیل شده اند.

تعلق خواهد داشت.

کیمینه سازی و کاهش تولید زباله یک استراتژی اقتصادی است.

اثرات کاهش تولید زباله:

کاهش زمان صرف شده برای جمع آوری و حمل و نقل و دفع مواد زائد و استفاه بهتر از زمان

افزایش بهره برداری از زمین و حفظ آن برای آینده

ارتقاء ایمنی و سلامتی و دفع آلودگی کمتر به محیط زیست

کاهش هزینه های سربار

کاهش هزینه های پاکسازی و دفع آلودگی از محیط زیست

- صرفه جوئی در مصرف انرژی و حتی تولید انرژی از طریق سوزاندن زباله ها و استفاده از انرژی حرارتی حاصل

-  کنترل روزانه و دائم مواد زائ تولید شده

اثرات کاهش تولید زباله

کاهش هزینه های فردی و نیروی انسانی برای طراحی و نصب تجهیزات و کار و آموزش...

کاهش هزینه های بهره برداری و نگهداری از طریق

- کاهش هزینه های ذخیره سازی جداسازی، جمع آوری و حمل و نقل و تصفیه و دفع مواد زائد با کاهش حجم و مقدار زباله

- استفاده بهینه از مواد خام با هزینه کمتر

- تولید با کیفیت بالاتر و هزینه کمتر

کاهش هزینه و مکشلات و مسائل مربوط به بیمه

ارزش افزوده مواد بازیافت با استفاده مجدد آنها

مزایای زیست محیطی کاهش توید زباله

8. کاهش نیاز به محل دفن

9. حفاظت از خاک با جلوگیری از فرسایش و حفظ آب در خاک.

10. کاهش قیمت مجلات، کتابها، دفاتر و کاغذها

11. کاهش پیش روی کویرها

12. موثر در افزایش کتابخوانی و ریشه کنی بی سوادی

13. از پرداخت هزینه های بیشتر برای مدیریت زباله در مراحل نگهداری، جمع آوری و حمل و نقل و دفع کاسته می شود.

مزایای زیست محیطی کاهش تولید زبله

1. حفظ محیط زیست به نحو شایسته برای آیندگان با کاهش آلودگی آب، خاک، هوا

2. از منابع ملی مجدد به نحو بهینه استفاده خواهد شد.

3. در مصرف انرژی که برای تولید اقلام بازیافت شده مصرف میشود صرفه جوئی خواهد شد.

4. فرهنگ بازیفت و استفاده مجدد در جامعه فراگیر می شود.

5. جلوگیری از قطع درختان و نابودی فضای سبز

6. جلوگیری از خروج ارز برای خرید مواد اولیه و کاغذ

7. کاهش آلودگی ناشی از جمع آوری و حمل و نقل زباله ها در خیابانها

حفظ 15 درخت تنومند = بازیافت هر تن کاغذ

3.000.000 = اگر ارزش هر درخت حداقل

درآمد مستقیم محسوس ریال 45.000.000 = 3.000.000 × 15

صرف کمتر انرژی برای تولید کاغذ

واردات کمتر

جلوگیری از آلودگی محیط زیست و کمک به پاکی هوا

مزایای اقتصادی کاهش تولید زباله

1. صرفه جویی دویست و سی میلیارد تومان سالانه در هزینه های جمع آوری و حمل و نقل و مدیریت زباله

2. دفع نهائی 5/62% زباله های باقی مانده، با هزینه های متناسب و کمتر انجام می شود.

3. جداسازی زباله های تروار ساله آنها به کارخانه کمپوست، حجم و وزن نهائی زباله های که باید دفن بهداشتی شود را کاهش داده و هزینه های آن را پایین می آورد.

4. تولید کود کمپوست با اشتغال زایی و درآمد حاصل از فروش کود کمپوست همراه خواهد بود. تنها کارخانه ای که مواد اولیه آن ارزانترین است.

5. ایجاد اشتغال با بازیافت بدو تولید 5/37% از زباله های شهری در مراحجل جمع آوری و انتقال به صنایع تبدیلی در مرحله تولید و فروش اقلام و کالاهای تولید شده.

6. کاهش مشکلات دفن بهداشتی زباله (مثل بو، شیرابه، پراکندگی، ریخت و پاش و آتش سوزی.

7. کاهش نیروی انسانی و تجهیزات لازم، متناسب با میزان کاهش زباله.

8. توسعه صنایع تبدیلی و اشتغال زائی و جلوگیری از اسراف

با بازیافت و جداسازی در مبدا، کاهش سرانه زباله تا 5/0 کیلوگرم ممکن است.

زباله تولید روزانه (تن) 56000 = kg 000/000/56 = 00/00/70 نفر × روزانه 8/ کیلوگرم

تن در سال 000/440/20 = 365 × 56000

هزینه جمع آوری و حمل و نقل و جابجایی و دفع زباله تولید طی یک سال

تومان 000/000/600/306 = 56000 × تن 365 روز × 15000 تومان =

با کاهش مقدار زباله تا نیم کیلوگرم به ازای هر نفر در روز، بودجه ایی معادل یکصدوپانزده میلیارد تومان صرفه جویی می شود. در حالی که کل بودجه طرح ملی بازیافت 16 میلیارد ریال است.

تقسیم بندی مواد زائد بیمارستانی بر اساس نظر WHO

1. مواد زائد عفونی intectious waste

مواد زائدی که محتوی عوامل بیماریزا هستند مثل مواد زائد ازمایشگاهی (سوآپها) و مواد و تجهزاتی که به مدفوع آلوده شده اند.

2. مواد زائد پاتولوژیک pathological waste: بافتها یا مایعات بدن انسان مثل قسمت های بدن، خون و....

3. مواد تیز و برنده sharps: مثل سرسوزنها، ستهای عفونی، اسکالپل....

4. مواد زائد سمی ژنتیکی genototoxic waste: مواد زائد ژنوتوکسیک (حاوی موادی مثل داروهای مورد استفاده درمان سرطان هستند).

زباله های بیمارستانی

در نوامبر 1988، EPA مواد زائد پزشکی را اینگونه تعریف کرد:

Medical waste: به هر ماده زائدی که در مراحل تشخیص، درمان، ایمن سازی انسان و حیوان، فعالیتهای تحقیقاتی و یا در فعالیتای تولیدی و تستهای بیولوژیکی تولید می شوند گویند.

برابر بند ب ماده دو قانون مدیریت پسماند، پسماندهای پزشکی:

به کیه پسماندهای عفونی و زیان آور و ناشی از بیمارستان ها، مراکز بهداشتی، درمانی، آزمایشگاه های تشخیص طبی و سایر مراکز مشابه گفته می شود.

طبقه بندی پسماندهای بیمارستانی

طبقه بندی پسماندهای بیمارستانی بر اساس دستورالعمل مدیر کل سلامت محیط و کار وزارت بهداشت و درمان به شرح ذیل می باشد:

1. پسماندهای شبه خانگی:

مربوط به عالیت های خدمات اداری و عمومی، آشپزخانه و آبدارخانه، ایستگاه پرستاری و خدمات اداری و عمومی

2. پسماندهای خطرناک:

مواد زائد شیمیایی chemical waste: مواد زائد محتوی مواد شیمیایی مثل مواد شیمیایی آزمایشگاهی که تاریخ مصرف آنها گذشته یا مدت زیادی نگهداری شده اند یا حلالهای مصرف شده.

6. ظروف تحت فشار: سیلندرهای گاز

7. مواد زائد رادیواکتیو: محتوی مواد رادیواکتیو.

8. مواد زائد دارای فلزات سنگین مثل جیوه (ترمومترهای شکسته، باتریها، دستگاه فشارسنج)

9. مواد زائد دارویی: مثل مواد دارویی آلوده شده یا تاریخ گذشته.

قوانین و دستورالعمل مدیریت زایدات مراکز بهداشتی و درمانی

Basel Convention, 1989

بخشنامه منتشره از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در زمینه تفکیک، جمع آوری، انتقال و دفع زایدات جامد بیمارستانی در مورخه 3/5/1374

بخشنامه کمیته بهداشت اجتماعی، بهداشت محیط و محیط زیست در تاریخ 27/10/1378

دستورالعمل بهینه سازی جمع آوری و حمل زایدات عفونی و غیرعفونی توسط سازمان خدمات موتوری شهرداری تهران در سال 1379

قانون مدیریت پسماند مصوب اردبیهشت ماه 1383

و آئین نامه اجرائی قانون مدیریت پسماند مصوب مرداد ماه 1384 هیئت وزیران.

پسماندهای خطرناک که به 4 گروه تقسیم می شوند:

1. پسماندهای عفونی شامل:

- پسماندهای آلوده به خون و فراورده های خونی و ترشحات بیماران پسماندهای تشخیص طبی و تحقیقات پزشکی و محیط کشتهای آزمایشگاهی

- پسماندهای پاتولوژی و اعضاء و اندام های قطع شده

- وسایل و مواد در تماس با بیماران عفونی و بیماران ایزوله شده

- پسماندهای بخش دیالیز- جراحی- اتوپسی

2. پسماندهای شیمایی شامل:

- زائدات دارویی و مواد شیمیایی

- ویالهای نیمه پر و پرداروئی، ترمومترهای شکسته

- معرفهای آزمایشگاهی و داروهای ثبوت و ظهور فیلم

- زائدات حاصل از درمان بیماران تحت شیمی درمانی

3. اشیاء نوک تیز و برنده

- سرسوزن، تیغ بیستورهی واره، آمپول و سرنگ

- اسکالپل ولانست

انواع آنژیوکت و شیشه های شکسته سرم و فراورده های خونی و داروئی

- وسایل یک بار مصرف تیز و برنده

4. پسماندهای رادیواکتیو: زائدات تولید شده در مراکز پزشکی هسته ایی

سوء مدیریت در بخش زباله به ویژه زباله های بیمارستانی، برای کیه پرسنل بیمارستان به ویژه افراد شاغل در بخش جمع آوری خطرناک وپر هزینه است.

ماده 5. مدیریت های اجرایی پسماندها موظفند بر اساس معیارها و ضوابط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ترتیبی اتخاذ نمایند تا سلامت، بهداشت و ایمنی عوامل اجرایی تحت نظارت آنها تامین و تضمنی شود.

ماده 7. مدیریت اجرایی پسماندهای صنعتی و ویژه به عهده تولید کنندگان خواهد بود.

در صورت تبدیل آن به پسماند عادی به عهده شهرداری ها، دهیاری ها و بخشداری ها خواهد بود.

هزینه ها؟

هرگونه تصمیم گیری غلط و غیرکارشناسی، که توسط مدیریت بیمارستان و سایر مدیران سطوح بعدی گرفته شود، علاوه بر سایر مشکلاتی که در بهره برداری صحیح از بیمارستان ایجاد می کند، یک نتیجه قطعی دارد و آن تولید بیشتر زباله، هدر رفتن بیشتر سرمایه و افزایش هزینه های بیمارستان است.

هزینه ها؟

هر گونه تصمیم گیری غلط و غیرکارشناسی، که توسط مدیریت بیمارستان و سایر مدیران سطوح بعدی گرفته شود، علاوه بر سایر مشکلاتی که در بهره برداری صحیح از بیمارستان ایجاد می کند، یک نتیجه قطعی دارد و آن تولید بیشتر زباله، هدر رفتن بیشتر سرمایه و افزایش هزینه های بیمارستان است.

هزینه های؟

زباله های عفونی 20% - 5% کل زائدات بیمارستانی هستند در حالیکه 85%- 60% کلی هزینه های مربوط به مدیریت زباله در بیمارستان را به خود اختصاص می دهند.

هزینه های دفع زباله های عفونی ده برابر بیشتر از هزینه های دفن بهداشتی زباله های غیرعفونی است.

امروز می خواهیم بدانیم:

چگونه می توانیم 50% از تولید زباله های بیماستانی خود بکاهیم؟

ترکیب زباله های بیمارستانی:

80% شبه خانگی

15% عفونی

1% اشیاء نوک تیز و برنده

3% ضایعات داروئی و مواد شیمائی

1% زائدات ویژه

منابع تولید زباله های بهداشتی و درمانی

بیمارستها

کلینیکها

مراکز انتقال خون

مطب پزشکان

مطلب دندانپزشکان

مراکز نگهداری افراد مسن

آزمایشگاههای طبی

مراکز و کلینیکهای دامپزشکی

پزشک قانونی

مراکز کمک های اولیه

مراکز دیالیز

گورستانها

عناصر موظف در مدیریت مواد زائد

مراحل مدیریت زائدات

مرحله تولید زباله

تولید کمتر زباله ومسئله جداسازی و بازیافت و نگهداری در محل تولید

روش و محل نگهداری و زمان تحویل زباله

جمع آوری و حمل و نقل کمترین هزینه برای بهترین روش جمع آوری

دفع نهائی با کمک آنالیز روش مناسب تعیین می گردد

در خصوص مدیریت پسماند بیمارستان یک مدیر موفق باید بداند که:

مدیر یک بیمارستان باید جواب سوالاتی که در زیر مطرح شده اند را بداند و یا انیکه پساخ مناسبی برای آنها پیدا نماید تا بتواند یک مدیریت مناسبی را، جهت نیل به اهدال سازمانی خود اعمال نماید:

1. روزانه چند کیلوگرم زباله در بیمارستان شما تولید می شود؟

2. سرانه تولید زباله در بیمارستان شما به ازای هر تخت چند کیلوگرم است؟

3. هزینه هایی که بطور مستقیم و غیرمستقیم بابت مدیریت زباله بیمارستانی صرف می کندی ماهانه چند تومان است و بابت چه مواردی است؟ ریز موارد هزینه بر مربوط به زباله بیمارستانی را بنویسید؟

4. در چه قسمت هایی از بیمارستان بازیافت انجام می شود؟

در خصوص مدیریت پسماند بیمارستان، یک مدیر موفق باید بداند که؟

5. در هر قسمت از بیمارستان، چه نوع زباله هایی و چه مقدار تولید می شود؟ این مقدار تولید زباله چه رابطه منطقی با استانداردها دارد؟

6. در چه قسمت هایی از بیمارستان بازیافت انجام می شود؟

7. چه مشکلاتی در مدیریت زباله بیمارستان وجود دارد، ائز اهمیت و توجه خاص است؟

8. آیا مدل اقتصادی و علمی و الگوی مناسبی برای کاهش زباله در بیمارستان شناسایی شده و اجرا می شود؟

در خصوص مدیریت پسماند بیمارستان، یک مدیر موفق باید بداند که؟

9. آیا بیمارستان از تکنیک هایی که می تواند منجر به کاهش تولید زباله در هر بخش متناسب با فعالیت آن شود، بهره لازم دارد؟

10. در خرید اقلام، کالاها، چه دستورالعملهایی وجود دارد؟ آیا به مسئله تولید زباله در آنها پرداخته شده است؟

11. آیا تجهیزات و انکانات مورد استفاده در مراحل نگهداری، جمع آوری، حمل و نقل و دفع مناسب است؟

12. در خصوص فرهنگ استفاده بهینه از امکانات، تفکیک زباله در مبدا توسط تولید کننده و.... چه اقداماتی انجام شده و چه برنامه هائی در دست اقدام است؟

در خصوص مدیریت پسماند بیمارستان یک مدیر موفق باید بداند که؟

13. آیا مقدار خرید، کیفیت خرید، سیکل گردش اقلام از خرید تا مصرف (تاریخ انقضاء نوع بسته بندی، میزان خطرناکی، امکان بازیافت، خرید با دفعات بیشتر با تناوب زمانی کمتر) با رویکرد کاهش تولید زباله مورد توجه می باشد؟

14. به نظر شما آیا پیمانکارن تولید کننده زباله در بیمارستان می توانند در پرداخت هزینه های زباله تولیدی خود مشارکت کنند؟ و این کار چه تاثیراتی را در پی دارد؟

15. به چه روشهایی می توان منابع تولید زباله را کنترل کرد و تولید بعضی زباله ها در بیمارستان را حذف کرد؟

16. آیا کیفیت اقلام خردیداری شده برای بیمارستان مناسب است؟

در خصوص مدیریت پسماند بیمارستان، یک مدیر موفق باید بداند که؟

17. چه فعالیت هایی در خصوص سلامتی پرسنل شاغل در مدیریت زباله های بیمارستانی انجام گرفته است؟

18. طبق کنواسیتونهای بین المللی بیمارستان باید سیستم مدیریت و کنترل دائم زباله های بیمارستانی داشته باشد که هر لحظه تولید زباله را زیر نظر داشته واطلاعات سیستم خود را به روز اصلاح کند و روند و اصلاح مدیریت زائدات را به مدیر بیمارستان گزارش کند. آیا در بیمارستان شما چنین است؟

19. آیا وجود یک نرم افزار در دسترس در شبکه اطلاع رسانی رایانه ایی بیمارستان به خوبی که همگان بتوانند هر لحظه نتیجه مشارکت و همکاری خود را به تکفیک بخش کنترل کنند، ضروری نیست؟ تا بدینوسیله مدیریت و رئیس بیمارستان به آخرین وضعیت زباله های تولیدی خود مسلط و آگاه باشند و روند اصلاح و بهینه کردن آن را هدایت و مدیریت نمایند.

در خصوص مدیریت پسماند بیمارستان، یک مدیر موفق باید بداند که؟

20. آیا فعالیت های آموزشی کافی و پیوسته و کارشناسی در راستای ارتقاء فرهنگ جداسازی زباله ها در بدو تولید و آگاه سازی پرسنل در سطح بیمارستان و جامعه انجام میشود؟

21. همکاران، پرستاران، خدماتی ها، پزشکان چه حدی در تفکیک زباله های عفونی و غیرعفونی همکاری دارند؟

22. مقدار زباله تحویلی به شهرداری چقدر است؟

23. آیا می توان بیمارستان را با اجرای طرح کاهش تولید زباله (زباهل های عفونی و شبه خانگی) به الگویی موثر در سطح دانشگاه های علوم پزشکی تبدیل کرد؟

24. در بیمارستان در چه قسمتهایی امکان استفاده محدد از زائدات وجود دارد؟ در چه قسمت هایی امکان بازیافت تمیز در بدو تولید وجود دارد؟ در چه قسمت هایی امکان کاهش تولید زباله وجود دارد؟

در خصوص مدیریت پسماند بیمارستان، یک مدیر موفق باید بداند که؟

25. تا چه زمانی بیمارستان می خواهد کل زباله های تولید را بدون مدیریت موثر بر تولید زائدات به قیمت دفع زباله های عفونی تحویل شهرداری دهد؟

26. آیا ارتقاء مدیریت زباله های بیمارستانی به ارتقاء رتبه و مقام بیمارستان در نزد سازمان های موثر و تصمیم گیرده نخواهد انجامید؟

27. آیا بیماستان از درصد اجزای تشکیل دهنده زباله های غیرعفونی، عفونی شده خود مطلع است؟

28. آیا می دانید اعمال مدیریت موثر بر زباله های بیمارستانی، چه نقشی در کنترل یکی از خطرناکترین آلاینده های محیط زیست ایفاء خواهد کرد؟

29. اعمال مدیریت موثر با رویکرد کاهش تولید زباله و بازیافت از زباله های غیرعفونی چه تاثیری بر روی هزینه های جاری مدیریت پسماند بجای خواهد گذاشت؟

30. ماند زباله در قسمتهای مختلف بیمارستان چند ساعت است؟

آمادگی برای دفاع همه جانبه در سال پیامبر اعظم

به: گیرندگان ذیل

از: اداره درمان دانشگاه علوم پزشکی بقیه ا.. (عج) و معاونت بهداشت و درمان

سلام علیکم:

با صلوات بر محمد و آل محمد، به پیوست نامه شماره 158817 مورخ 18/11/1485 معاونت سلامت وزارت بهداشت در خصوص پسماندهای بیمارستانی جهت اطلاع و اقدام لازم ارسال می گردد.

بسمه تعالی

حضرت آیت اله دری نجف آبادی

دادستان محترم کل کشور

سلام علیکم:

احتراماً به استحضار می رساند در مورخ 29/9/85 جلسه ای در خصوص پسماندهای بیمارستانی در دادستانی کل کشور با حضور نمایندگان محترم وزارت بهداشت شهرداری تهران و سازمان حفاظت از محیط زیست برگزار که مصوبات به شرح ذیل ایفا می گردد.

1. وزارت بهداشت (دانشگاههای علوم پزشکی) موظف به جداسازی پسماندهای ویژه (عفونی بیمارستانی) و تبدیل به پسماندهای ماده ی می باشد.

2. مسئولیت تولید پسماندهای ویژ] در مراکز درمانی دولتی و غیردولتی به عهده مسئولین مراکز می باشد.

3. شهرداری تهران وظیفه محل پسماندهای مادی از مراکز درمانی را عهده دار می باشد.

4. سازمان حفاظت از محیط زیست و وزارت بهداشت موظف به بازدید از مراکز درمانی تولید کننده پسماندهای می باشند که در صورت مشاهده موارد خلاف موضوع به میادین قانونی منعکس گردد.

5. سازمان حفاظت از محیط زیست با همکاری وزارت بهداشت دستورالعمل نحوه تفکیک پسماندها و موارد مرتبط را در اسرع وقت تدوین نمایند.

6. سازمان حفاظت از محیط زیست از طریق زباله سوز مرکزی و وزارت بهداشت نیز از طریق سیستم اتوکلاو جهت اقدام پسماندها اصرار دارند.

7. وزارت بهداشت از طریق سازمان مدیریت و برنامه ریزی بودجه مختص به ایجاد سیستم های بی خطرساز پسماندهای بیمارستانی را پیگیری نماید.

8. وزارت بهداشت هزینه کرد تخصیص مرحله اول اعتبار در شماره طبقه بندی 40302008 (پسماندهای بیمارستانی) را به دفتر امور سلامت سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ارسال تا تخصیص اعتبار مرحله بعد صورت پذیرد.

9. شهرداری تهران موظف گردید آخین قیمت زباله سوزهای مرکزی را به وزارت بهداشت اعلان نماید.

10. در خصوص پیشنهاد سازمان حفاظت از محیط زیست مبنی بر برگزاری مناقصه از سوی وزارت بهداشت جهت واگذاری موضوع مدیریت پسماندها به بخش خصوصی بررسی و ارزیابی گردد.

جناب آقای دکتر باقری لنگرانی، وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

سلام علیکم:

احتراماً، به پیوست تصویر گزارش جناب آقای دکتر سعید صفاتیان مشاور محترم دادستان کل کشور در خصوص جلسه پسماندهای بیمارستانی حسب نظر حضرت آیت آلله دری نجف آبادی دادستان محترم کل کشور جهت ملاحظه تقدیم می گردد.

جناب آقای دکتر علویان

معاون محترم سلامت

با سلام و احترام:

تصویر نامه شمار 111/2886/2/851/14 به تاریخ 12/10/1385 رئیس محترم دفتر دادستان کل کشور منضم به تصویر گزارش در خصوص پسماندهای بیمارستانی حاوی پی نوشت مقام محترم وزارت به شرح ذیل جهت استحضار و اقدام لازم به پیوست ارسال می شود.

«معان محترم سلامت

اقدام فرمائید»

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی

معاونت سلامت:

ریاست/ سرپرست محترم دانشگاه/ دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی (سراسر کشور)

با سلام:

با صلوات بر محمد و آل محمد (ص) و با تقدیم احترام: به پیوست نامه شماره 111/2886/2/851/14 به تاریخ 12/10/1385 دادستانی کل کشور منضم به مصوبات جلسه مورخ 29/9/85 که در دادستانی کل کشور با حضور نمایندگان شهرداری تهران، سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت متبوع در خصوص 111/2886/2/851/14 به تاریخ 12/10/1385های بیمارستانی برگزار  گردید جهت استحضار و اقدام مقتضی (و تو جه ویژه به بندهای «1 و 2و 4») ایفاد میگردد.

رونوشت:

جناب آقای اصغر قیم اصغری عضو محترم معاون دیوانعالی و رئیس دفتر دادستانی کل کشور جهت استحضار با عنایت به نامه فوق الذکر جهت استحضار

دفتر محترم وزارتی بازگشت به نامه شمار 342930 مورخ 14/10/85 جهت استحضار معاونت محترم بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بقیه الله (سراسر کشور) بانضمان سوابق جهت استحضار و اقدام لازم مرکز سلامت محیط و کار به انضام سوابق

بسمه تعالی

رئیس محترم مرکز پزشکی آموزشی و درمانی

رئیس محترم بیمارستان

مسئول فنی محترم بیمارستان

سلام علیکم:

احتراماً به پیوست تصویر نامه شماره 9554/4 مورخ 16/4/86 معاون محترم امور فنی و عمرانی فرمانداری تهران در خصوص پسماندهای بیمارستانی ارسال، متمنی است دستور فرمائید فرم پیوست را تکمیل و در اسرع وقت به این معاون ارسال نمایند.

ریاست محترم دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی

سلام علیکم:

احترامً در اجرای قانون مدیریت پسماندها مصوب سال 1383 مجلس شورای اسلامی، پیوست یک برگ فرم مربوط به اطلاعات بیمارستانی ارسال، خواهشمند است دستور فرمائید نسبت به تکمیل و اعاده فرم مذکور در خصوص بیمارستانهای تحت پوشش همکای و اقدام لازم معمول فرمایند.

رئیس محترم بیمارستان

سلام عیلکم:

احتماً به پیوست تصویر نمابر فوری معاونت سلامت به شماره 89639 مورخ 29/7/86 در خصوص اجرای کامل دستورالعمل تفکیک جم آوری و نگهداری موقت پسماندهای بهداشتی درمانی تا پایان سالجاری ارسال می گردد.

خواهشمند است دستور فرمائید مسئول کمیته عفونت بیمارستان ضمن الزام کلیه کارکنان مرتبط جهت اجرای دستورالعمل فوق همکاری و هماهنگی لازم را با کارشناس بهداشت محیط بیمارستان بعمل آورند.

ریاست/ سرپرست محترم دانشگاه/ دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی....... (سراسری)

سلام علیکم:

با صلوات بر محمد و آل محمد (ص) و با تقدیم احترام، با عنایت به اهمیت برنامه مدیریت پسماندهای پزشکی و لزوم اجرای دستورالعمل های ابلاغی مرتبط از جمله مرتبط از جمله «دستورالعمل تفکیک، جمع آوری و نگهداری موقت پسماندهای بهداشتی درمانی» و به منظور اجرای کامل دستورالعمل فوق و سایر بخشنامه های مرتبط در کلیه بیمارستانها (اعم از دولتی و خصوصی) و پوشش صددرصد برنامه تا پایان سالجاری مقتضی است ترتیبی اتخاذ فرمائید تا مسئول کمیتۀ کنترل عفونت بیمارستان، ضمن الزام کلیۀ کارکنان مرتبط جهت اجرای دستورالعمل فوق، همکاری و هماهنگی لازم را با کارشناس بهداشت محیط بیمارستان بعمل اورند، تا در اجرای دستورالعمل مذکور و بخشنامه های مرتبط تسریع بعمل آید.

رونوشت:

دفتر محترم وزارتی جهت استحضار

دفتر محترم امور پرستاری جهت اطلاع و اقدام لازم

مرکز محترم مدیریت بیماریها جهت اطلاع و اقدام لازم

معاونت بهداشتی/ سلامت دانشگاه/ دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی..... (سراسری) جهت اطلاع و اقدام لازم.

معاونت محترم درمان دانشگاه/ دانشکده عولم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی...... (سراسری) جهت اطلاع و اقدام لازم.

مرکز سلامت محیط و کار به انضعام سوابق

ریاست محترم مرکز پزشکی، آموزشی و درمانی

ریاست محترم بیمارستانی

مدیریت محترم شبکه بهداشت و درمان

سلام علیکم:

احتراماً ضمن ارسال تصویر نامه شماره 89639 مورخ 29/7/86 مقتضنی است مسئول محترم کمیته کنترل عفونت در خصوص ملزم نمودن کلیه کارکنان مرتبط، کارشناس بهداشت محیط بیمارستان نسبت به اجرای دستورالعمل های تفکیک جمع آوری و نگهداری موقت پسماندهای بهداشتی و درمانی اقدام متقضی معمول فرمایند.

ریاست/ سرپرست محترم دانشگاه/ دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی....... (سراسری)

سلام علیکم:

با صلوات بر محمد و آل محمد (ص) و با تقدیم احترام، با عنایت به اهمیت برنامه مدیریت پسماندهای پزشکی و لزوم اجرای دستورالعمل های ابلاغی مرتبط از جمله مرتبط از جمله «دستورالعمل تفکیک، جمع آوری و نگهداری موقت پسماندهای بهداشتی درمانی» و به منظور اجرای کامل دستورالعمل فوق و سایر بخشنامه های مرتبط در کلیه بیمارستانها (اعم از دولتی و خصوصی) و پوشش صددرصد برنامه تا پایان سالجاری مقتضی است ترتیبی اتخاذ فرمائید تا مسئول کمیتۀ کنترل عفونت بیمارستان، ضمن الزام کلیۀ کارکنان مرتبط جهت اجرای دستورالعمل فوق، همکاری و هماهنگی لازم را با کارشناس بهداشت محیط بیمارستان بعمل اورند، تا در اجرای دستورالعمل مذکور و بخشنامه های مرتبط تسریع بعمل آید.

رونوشت:

دفتر محترم وزارتی جهت استحضار

دفتر محترم امور پرستاری جهت اطلاع و اقدام لازم

مرکز محترم مدیریت بیماریها جهت اطلاع و اقدام لازم

معاونت بهداشتی/ سلامت دانشگاه/ دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی..... (سراسری) جهت اطلاع و اقدام لازم.

معاونت محترم درمان دانشگاه/ دانشکده عولم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی...... (سراسری) جهت اطلاع و اقدام لازم.

مرکز سلامت محیط و کار به انضعام سوابق

دانشگاه علوم پزشکی و خدماتی بهداشتی درمانی شهید بهشتی

(ساختمان شماره 3 ستاد)

مدیریت محترم بیمارستان بقیه اله اعظم.

سلام علیکم:

احترماً پیرو نامه شماره 15308 مورخ 12/9/83 به پیوست تصویر نامه شماره 145243 مورخ 24/11/83 معاونت محترم سلامت بانضام دستورالعمل جدید تفکیک جمع آوری و نگهداری موقت پسماندهای بهداشتی درمانی ارسال می گردد.

خواهشمند است دستور فرمائید دستورالعمل مذکور بطور دقیق پس از انجام آموزشهای لازم در کلیه بخشهای بیمارستان به اجرا درآمده و گزارش پیشرفت کار مستمرا به این معاونت اعلام گردد.

ضمناً از جنابعالی دعوت می گردد ضمن مطالعه دستورالعمل در جلسه ای که جهت بحث و تبادل نظر ساعت 9-11 مورخ 23/12/83 در این معاونت تشکیل می گردد شخصاً حضور بهم رسانیده و نقطه نظرات خود را اعلام نمائید.

دکتر علی رمضانخانی

معاون امور بهداشتی دانشگاه

معاونت محترم درمان دانشگاه/ دانشکده عولم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی

سلام علیکم:

با توجه به معضلات جدی سلامتی که زباله های بیمارستانی و مراکز بهداشتی درمانی ایجاد کرده اند و با عنایت به مسئولیت قانونی جنابعالی و مدیریت بیمارستان در این زمینه، به پیوست دستورالعمل تفکیک، جمع آوری و نگهداری موقت پسماندهای بهداشتی درمانی ارسال می گردد.

مستدعی است دستور فرمایند بهر شکل ممکن، دستورالعمل مذکور بطور دقیق پس از انجام آموزشهای لازم که با هماهنگی معاونت بهداشتی آن دانشگاه صورت خواهد گرفت، در کلیه مراکز بهداشتی درمانی و بیمارستانی به اجرا در آمده و در صورت هر گونه سهل انگاری از طریق مراجع قضائی و طبق ماده «688» قانون مجازاتهای اسلامی برخورد صورت گیرد.

بدیهی است از تاریخ ابلاغ دستورالعمل مذکور، ارشیابی بیمارستانها به تشخیص کارشناس مسئول بهداشت محیط منطقه منوط به اجرای کامل دستورالعمل فوق الذکر خواهد بود.

خواهشمند است دستود فرمایند معاونین محترم درمان و بهداشت آن دانشگاه بطور کامل بخشنامه مذکور را مورد عمل قرار داده و گزارش پیشرفت کار مستمراً به این معاونت اعلام گردد.

دکتر محمد اسماعیل اکبری

معاون سلامت

دستورالعمل تفکیک- جمع آوری و نگهداری موقت

تعریف و طبقه بندی:

پسماندهای بهداشتی درمانی شامل کلیه پسماندهای تولید شده بوسیله مراکز و موسساتی از قبیل بیمارستانها، مراکز بهداشتی درمانی، آزمایشگاههای تشخیص طبی و تحقیقاتی و سایر مراکز مشابه است.

پسماندهای تولید شده بوسیله مرکز فوق شامل دو دسته عمده زیر است.

گروه 1- پسماندهای خطرناک که خود به چهار دسته زیر تقسیم می شوند.

الف. پسماندهای عفونی شامل:

- کلیه پسماندهای آلوده به خون و فرآوردهای خونی

- کلیه پسماندهای مربوط به آزمایشهای تشخیص طبی و تحقیقات پزشکی

- پسماندهای پاتولوژی

- کیه ترشحات و پسماندهای آلوده به ترشحات بیماران عفونی

- کلیه مواد و وسایلی که با بیمار عفونی تماس داشته اند

- کشت های بیولوژیک و محیط های کشت

- پسماندهای اتاقهای ایزوله

- پسماندهای بخش های دیالیز

- پسماندهای ناشی از جراحی و اتوپسی

- اعضاء و اندامهای قطع شده و جنین

ب. پسماندهای شیمایی شامل:

زباله های دارویی و مواد شیمیایی و یالهای نیمه پر و پرداروئی، ترمومترهای شکسته، معرفهای آزمایشگاهی، داروهای ثبوت و ظهرو فیلم و.... و هر گونه زباله منتج شده از تشخیص، درمان و مراقبت بیماران تحت شیمی درمانی (اعم از ست های سرم، کیسه های درار، سوند، کیسه های استوما)

ج. پسماندهای نوک تیز و برنده شامل:

سرسوزن، تبغ بیستوری و اره، اسکالپل، لانست، انواع آنژیوکت، شیشه های شکسته سرم و فرآورده های خونی و داروئی، و هر گونه وسیله یکبار مصرف تیز و برنده که در تشخیص و درمان و مراقبت بیماران استفاده شده است.

د. پسماندهای رادیواکتبو: شامل کلیه پسماندهای تولید شده در مراکز پزشکی هسته ای می باشد.

گروه 2. پسماندهای معمولی یا شبه خانگی که به طور عمده از کارکردهای خدمات اداری و عمومی این مراکز تولید می شود.

شامل زباله های آشپزخانه، آبدارخانه، قسمت اداری مالی، ایستگاههای پرستاری، باغبانی و از این قبیل است.

تفکیک:

پسماندهای عفونی[1] و پسماندهای شیمیایی بایستی در کیسه زباله مقاوم زردرنگ جمع آوری و در مخزن زردرنگ دارای علامت مخصوص، قابل شستشو و ضدعفونی، نگهداری شوند.

زباله های نوک تیز و برنده[2]صرف نظر از اینکه آلودگی داشته یا نداشته بشد در جعبه یا محفظه مقاوم (S.B) مخصوص جمع آوری گردد ظروف جمع آوری این اجسام باید ضد سوراخ شدن بوده و در پوش مناسب داشته باشد و جنس این ظروف به قدری سخت ناپذیر باشد که نه فقط اجسام برنده و نوک تیز بلکه هر گونه بقایای آبگونه های موجود در سرنگ ها را در خود نگه دارد.

پسماندهای پرتوزا و رادیواکتیو، برابر ضوابطی که به اتفاق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان انرژی اتمی تهیه و اعلام خواهد شد زیر نظر مسئول فیزیک بهداشت مدیریت خواهد شد.

زباله های معمولی یا شبه خانگی بایستی در کیسه زباله مقاوم مشکی رنگ جمع و رد مخزن آبی رنگ قابل شستشو و ضد عفونی، نگهداری شود.

جمع آوری:

- وقتی سه چهارم ظروف و کیسه های پلاستیکی پر از پسماند شد پس از بستن درب آنها، باید آنها را برداشت.

- پسماندها باید همه روزه (یا در صورت لزوم چند بار در روز) گردآوری شوند و به محل تعیین شده برای انباشتن پسماندها حمل شوند.

- هیچ کیسه محتوی پسماند نباید بدون داشتن برچسب و تعیین نوع محتوای کیسه از محل تولید خارج شود.

- برچسب باید دارای مشخصاتی از قبیل (تاریخ تولید، نام بخش، نوع زباله،....) باشد.

- باید به جای کیسه ها و ظروف مصرف شده بلافاصله کیسه ها و ظروف از همان نوع قرار داده شود. (این کیسه ها و ظروف در هر جایی که پسماندهای تولید میشود به آسانی توزیع شوند)

- سطل های زباله پس از خارج کردن کیسه پر شده بلافاصله شستشو و ضدعفونی گردند.

حمل در مراکز تولید:

- حمل زباله ها در بیمارستان باید بوسیله ترولی های چرخدار یا ظروف (bin) چرخدار یا گارییهایی که برای هیچ منظور دیگری از آنها استفاده نمی شود و دارای مشخصات زیر باشد، انجام گیرد.

- بارگیری و تخلیه بار آنها آسان باشد.

- لبه های تیز و برنده ای که به کیسه زباله ها یا ظرفهای حاوی پسماندها ضمن بارگیری و تخلیه آسیب برساند، نداشته باشد.

- تمیز کردن آن آسان باشد

- باید وسیله حمل پسماندها همه روزه با مواد گندزدای مناسب نظافت و ضدعفونی گردد.

- باید همه کیسه های پسماندها سربسته و دست نخورده تا پایان مدت حمل باقی بماند.

- تویض ترولی یا گرایهای چرخدار از انتهای بخش به محل نگهداری موقت ضروری است.

توجه: بطور کلی بازیافت زباله های مراکز بهداشتی درمانی ممنوع است.

توجه: در بخشهای ضرورت دارد بر حسب مورد از ظروف مجزا برای جمع آوری مواد زائد جامد (شبه خانگی- خطرناک) استفاده شود که برای زباله های شبه خانگی از کیسه زباله مقاوم به رنگ مشکی و مخزن آبی رنگ و برای زباله های خطرناک از کیسه زباله های مقاوم زرد رنگ با مخزن زرد رنگ استفاده می شود. و در صورت عدم وجود کیسه زباله مقاوم از دو کیسه همرنگ داخل یکدیگر استفاده شود و بطریق بهداشتی حمل و دفع گردد.

ذخیره و نگهداری موقت

محل ذخیره و نگهداری موقت باید رد داخل بیمارستان طراحی شود.

- پسماندهای معمولی خطرناک درون کیسه زباله یا سطل زباله باید در محلی جدا از هم در اتاقی با اندازه مناسب حجم پسمانده های تولید شده و دفعات گردآوری در محل ذخیره انباشته شوند.

جز در مواردی که در محل موقت نگهداری سردخانه وجود داشته باشد مدت انباشتن پسماندها (یعنی فاصله بین تولید و تصفیه یا دفع نهایی آن) نباید از مدتهای مشروح ذیل بیشتر شود.

در مناطق معتدل        72 ساعت در زمستان

48 ساعت در تابستان

در مناطق گرم          48 ساعت در زمستان

24 ساعت در تابستان

محل نگهداری موقت زباله بایستی دارای شرایط زیر باشد:

- دارای کف نشت ناپذیر و محکم و دارای امکانات تخلیه و زهکشی خوب باشد و نظافت و گندزدایی آن به آسانی و بصورت مستمر انجام گردد.

- دارای سیستم آب گرم و سرد برای تمیز کردن محل باشد.

- باید به آسانی در دسترس کارکنان شاغل در کارهای مربوط به زباله ها (نیروهای خدماتی) بوده و ارتباط مناسب با بخش ها داشته باشد.

- امکان قفل کردن ورودی آن به منظور جلوگیری از دستیبابی اشخاص غیرمجاز فراهم باشد.

- وسیله نقلیه گردآوری پسماندها به ارحتی به محل ذخیره دسترسی داشته باشد.

- در مقابل تابش آفتار حفاظت داشته باشد.

- دور از دسترس جانوران، حشرات و پرندگان باشد.

- روشنایی آن خوب باشد و حداقل دارای تهویه باشد.

- نباید در جایی نزدیک به انبار مواد غذایی تازه یا محل آشپزخانه باشد و حتی الامکان از آشپزخانه دور باشد.

- تجهیزات تمیزکاری، لباس حفاظتی، کیسه زباله و ظروف گردآوری زباله فراهم و در محل نزدیک به منطقه ذخیره که دسترسی آسان داشته باشد موجود باشد.

- جنت نگهداری انواع زباله بیمارستانی قسمت بندی و علامت گذاری شده باشد.

- تحت نظارت بهداشتی و ایمنی کامل باشد.

- محل باید محصور و مسقف و بوسیله علامت یا تابلوی مخصوص هشدار دهنده مشخص شده باشد.

دفع زباله های بهداشتی درمانی:

- مواد زائد جامد معمولی یا شبه خانگی: همراه مواد زائد جامد خانگی از طریق سیستم عمومی بطور روزانه توسط سازمان (شهرداری) مربوطه به محل دفع زباله های شهری انتقال و دفع گردد.

- زباله های نوک تیز و برنده: که در جعبه های مخصوص جمع آوری شده همراه با پسماندهای عفونی و شیمیایی دفع می گردند.

- پسماندهای عفونی و شیمیایی: بدیهی است در حال حاضر دفع پسماندهای عفونی و شیمیایی (و نوک تیز و برنده) باید با هماهنگی شهرداری و سایر ارگانهای ذیربط و موقعیت محلی با رعایت نکات بهداشتی صورت گیرد.

با توجه به قانون جدید مدیریت پسماندها در صورت تدوین و ابلاغ آئین نامه قانون مذکور، عملی خواهد شد.

- پسماندهای رادیواکتیو تحت شرایط خاص خود جمع آوری، نگهداری و طبق ضوابط دفع می گردد.

- اعضا، و اندامهای قطع شده و جنین می بایست مجزا جمع آوری و به گورستان محل حمل شده و به روش خاص خود دفن گردد.

افزایش توان دفاع همه جانبه در سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی

به: گیرندگان ذیل

از: دانشگاه علوم پزشکی بقیه ا... (عج) و معاونت بهداشت و درمان س. م. س

موضوع: پسماندهای بهداشتی و درمانی

سلام علیکم:

با صلوات بر محمد و آل محمد، به پیوست ابلاغیه شماره 89639 مورخ 29/7 /86 معاونت سلامت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ارسال می گردد. مقتضی است گزارش اقدامات انجام شده را به این دانشگاه ارسال نمائید.

فرمانده دانشگاه علوم پزشکی بقیه ا..

(عج) و معاونت بهداشت و درمان سپاه

سرتیپ دوم پاسدار دکتر جعفر اصلانی

ریاست/ سرپرست محترم دانشگاه/ دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی....... (سراسری)

سلام علیکم:

با صلوات بر محمد و آل محمد (ص) و با تقدیم احترام، با عنایت به اهمیت برنامه مدیریت پسماندهای پزشکی و لزوم اجرای دستورالعمل های ابلاغی مرتبط از جمله مرتبط از جمله «دستورالعمل تفکیک، جمع آوری و نگهداری موقت پسماندهای بهداشتی درمانی» و به منظور اجرای کامل دستورالعمل فوق و سایر بخشنامه های مرتبط در کلیه بیمارستانها (اعم از دولتی و خصوصی) و پوشش صددرصد برنامه تا پایان سالجاری مقتضی است ترتیبی اتخاذ فرمائید تا مسئول کمیتۀ کنترل عفونت بیمارستان، ضمن الزام کلیۀ کارکنان مرتبط جهت اجرای دستورالعمل فوق، همکاری و هماهنگی لازم را با کارشناس بهداشت محیط بیمارستان بعمل اورند، تا در اجرای دستورالعمل مذکور و بخشنامه های مرتبط تسریع بعمل آید.

رونوشت:

دفتر محترم وزارتی جهت استحضار

دفتر محترم امور پرستاری جهت اطلاع و اقدام لازم

مرکز محترم مدیریت بیماریها جهت اطلاع و اقدام لازم

معاونت بهداشتی/ سلامت دانشگاه/ دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی..... (سراسری) جهت اطلاع و اقدام لازم.

معاونت محترم درمان دانشگاه/ دانشکده عولم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی...... (سراسری) جهت اطلاع و اقدام لازم.

مرکز سلامت محیط و کار به انضعام سوابق

وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی

سلامت محیط و کار

معاونت محترم بهداشتی

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی

با سلام:

در نظر است مدیریت جامع پسماندهای بهداشتی درمانی در سطح کشور مورد پایش قرار گیرد. از اینرو پرسشگری بعنوان سهل الوصول ترین روش مورد توجه قرار گرفته است.

لذا ضمن ارسال پرسش نامه بررسی وضعیت موجود پسماندهای بیمارستانی و دو برگ راهنمای تکمیل آن به انضمام یک نسخه دستورالعمل تفکیک، جمع آوری و نگهداری موقت پسماندهای بهداشتی درمانی» خواهشمند است دستور فرمایند کارشناس بهداشت محیط آن معاونت محترم نسبت به تکمیل و ارسال پرسش نامه های مذکور برای کلیه بیمارستانها در سطح استان و پرسش نامه های تکمیل شده حداکثر تا تاریخ 30/4/84 به این مرکز عودت گردد. قبلاً از همکاری بعمل آمده سپاسگذاری می نماید.

دکتر علی اصغر فرشاد

مدیر کل سلامت محیط و کار

دستورالعمل تفکیک- جمع آوری و نگهداری موقت

تعریف و طبقه بندی

پسماندهای بهداشتی درمانی شامل کلیه پسماندهای تولید شده بوسیله مراکز و مؤسساتی از قبیل بیمارستانها، مراکز بهداشتی درمانی، آزمایشگاههای تشخیص طبی و تحقیقاتی و سایر مراکز مشابه است.

پسماندهای تولید شده بوسیله مراکز فوق شامل دو دسته عمده زیر است.

گروه 1- پسماندهای خطرناک که خود به چهار دسته زیر تقسیم میشوند.

الف. پسماندهای عفونی شامل:

- کلیه پسماندهای آلوده به خون و فرآوردهای خونی

- کلیه پسماندهای مربوط به آزمایشهای تشخیص طبی و تحقیقات پزشکی

- پسماندهای پاتولوژی

- کلیه ترشحات و پسماندهای آلوده به ترشحات بیماران عفونی

- کلیه مواد و وسایلی که با بیمار عفونی تماس داشته اند

- کشت های بیولوژیک و محیط های کشت

- پسماندهای اتاقهای ایزوله

- پسماندهای بخشهای دیالیز

- پسماندهای ناشی از جراحی و اتوپسی

- اعضاء و اندامهای قطع شده و جنین

ب. پسماندهای شیمیایی شامل: زباله های دارویی و مواد شیمیایی- ویالهای نیمه پر و پرداروئی، ترمومترهای شکسته، معرفهای آزمایشگاهی، داروهای ثبوت و ظهور فیلم و.....و هرگونه زباله منتج شده از تشخیص، درمان و مراقبت بیماران تحت شیمی درمانی (اعم از ست های سرم، کیسه های ادرار، سوند، کیسه های استوما)

ج. پسماندهای نوک تیز و برنده شامل:

سر سوزن- تیغ بیستوری و اره- اسکالپل- لانست- انواع آنژیوکت- شیشه های شکسته سرم و فرآوردهای خونی و داروئی- و هرگونه وسیله یکبار مصرف تیز و برنده که در تشخیص و درمان و مراقبت بیماران استفاده شده است.

د. پسماندهای رادیواکتیو: کلیه پسماندهای تولید شده در مراکز پزشکی هسته ای می باشند.

گروه 2- پسماندهای معمولی یا شبه خانگی که به طور عمده از کارکرد های خدمات اداری و عمومی این مراکز تولید میشود.

شامل زباله های آشپزخانه، آبدارخانه، قسمت اداری مالی، ایستگاههای پرستاری، باغبانی و از این قبیل است.

تفکیک:

پسماندهای عفونی و پسماندهای شیمیایی بایستی در کیسه زباله مقاوم زردرنگ جمع آوری و در مخزن زردرنگ دارای علامت مخصوص، قابل شستشو و ضدعفونی، نگهداری شوند.

زباله های نوک تیز و برنده صرف نظر از اینکه آلودگی داشته یا نداشته بشد در جعبه یا محفظه مقاوم (S.B) مخصوص جمع آوری گردد ظروف جمع آوری این اجسام باید ضد سوراخ شدن بوده و در پوش مناسب داشته باشد و جنس این ظروف به قدری سخت ناپذیر باشد که نه فقط اجسام برنده و نوک تیز بلکه هر گونه بقایای آبگونه های موجود در سرنگ ها را در خود نگه دارد.

پسماندهای پرتوزا و رادیواکتیو، برابر ضوابطی که به اتفاق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان انرژی اتمی تهیه و اعلام خواهد شد زیر نظر مسئول فیزیک بهداشت مدیریت خواهد شد.

زباله های معمولی یا شبه خانگی بایستی در کیسه زباله مقاوم مشکی رنگ جمع و رد مخزن آبی رنگ قابل شستشو و ضد عفونی، نگهداری شود.

جمع آوری:

- وقتی سه چهارم ظروف و کیسه های پلاستیکی پر از پسماند شد پس از بستن درب آنها، باید آنها را برداشت.

- پسماندها باید همه روزه (یا در صورت لزوم چند بار در روز) گردآوری شوند و به محل تعیین شده برای انباشتن پسماندها حمل شوند.

- هیچ کیسه محتوی پسماند نباید بدون داشتن برچسب و تعیین نوع محتوای کیسه از محل تولید خارج شود.

- برچسب باید دارای مشخصاتی از قبیل (تاریخ تولید، نام بخش، نوع زباله،....) باشد.

- باید به جای کیسه ها و ظروف مصرف شده بلافاصله کیسه ها و ظروف از همان نوع قرار داده شود. (این کیسه ها و ظروف در هر جایی که پسماندهای تولید میشود به آسانی توزیع شوند)

- سطل های زباله پس از خارج کردن کیسه پر شده بلافاصله شستشو و ضدعفونی گردند.

حمل در مراکز تولید:

- حمل زباله ها در بیمارستان باید بوسیله ترولی های چرخدار یا ظروف (bin) چرخدار یا گارییهایی که برای هیچ منظور دیگری از آنها استفاده نمی شود و دارای مشخصات زیر باشد، انجام گیرد.

- بارگیری و تخلیه بار آنها آسان باشد.

- لبه های تیز و برنده ای که به کیسه زباله ها یا ظرفهای حاوی پسماندها ضمن بارگیری و تخلیه آسیب برساند، نداشته باشد.

- تمیز کردن آن آسان باشد

- باید وسیله حمل پسماندها همه روزه با مواد گندزدای مناسب نظافت و ضدعفونی گردد.

- باید همه کیسه های پسماندها سربسته و دست نخورده تا پایان مدت حمل باقی بماند.

- تویض ترولی یا گرایهای چرخدار از انتهای بخش به محل نگهداری موقت ضروری است.

توجه: بطور کلی بازیافت زباله های مراکز بهداشتی درمانی ممنوع است.

توجه: در بخشهای ضرورت دارد بر حسب مورد از ظروف مجزا برای جمع آوری مواد زائد جامد (شبه خانگی- خطرناک) استفاده شود که برای زباله های شبه خانگی از کیسه زباله مقاوم به رنگ مشکی و مخزن آبی رنگ و برای زباله های خطرناک از کیسه زباله های مقاوم زرد رنگ با مخزن زرد رنگ استفاده می شود. و در صورت عدم وجود کیسه زباله مقاوم از دو کیسه همرنگ داخل یکدیگر استفاده شود و بطریق بهداشتی حمل و دفع گردد.

ذخیره و نگهداری موقت

محل ذخیره و نگهداری موقت باید رد داخل بیمارستان طراحی شود.

- پسماندهای معمولی خطرناک درون کیسه زباله یا سطل زباله باید در محلی جدا از هم در اتاقی با اندازه مناسب حجم پسمانده های تولید شده و دفعات گردآوری در محل ذخیره انباشته شوند.

جز در مواردی که در محل موقت نگهداری سردخانه وجود داشته باشد مدت انباشتن پسماندها (یعنی فاصله بین تولید و تصفیه یا دفع نهایی آن) نباید از مدتهای مشروح ذیل بیشتر شود.

در مناطق معتدل        72 ساعت در زمستان

48 ساعت در تابستان

در مناطق گرم          48 ساعت در زمستان

24 ساعت در تابستان

محل نگهداری موقت زباله بایستی دارای شرایط زیر باشد:

- دارای کف نشت ناپذیر و محکم و دارای امکانات تخلیه و زهکشی خوب باشد و نظافت و گندزدایی آن به آسانی و بصورت مستمر انجام گردد.

- دارای سیستم آب گرم و سرد برای تمیز کردن محل باشد.

- باید به آسانی در دسترس کارکنان شاغل در کارهای مربوط به زباله ها (نیروهای خدماتی) بوده و ارتباط مناسب با بخش ها داشته باشد.

- امکان قفل کردن ورودی آن به منظور جلوگیری از دستیبابی اشخاص غیرمجاز فراهم باشد.

- وسیله نقلیه گردآوری پسماندها به ارحتی به محل ذخیره دسترسی داشته باشد.

- در مقابل تابش آفتار حفاظت داشته باشد.

- دور از دسترس جانوران، حشرات و پرندگان باشد.

- روشنایی آن خوب باشد و حداقل دارای تهویه باشد.

- نباید در جایی نزدیک به انبار مواد غذایی تازه یا محل آشپزخانه باشد و حتی الامکان از آشپزخانه دور باشد.

- تجهیزات تمیزکاری، لباس حفاظتی، کیسه زباله و ظروف گردآوری زباله فراهم و در محل نزدیک به منطقه ذخیره که دسترسی آسان داشته باشد موجود باشد.

- جنت نگهداری انواع زباله بیمارستانی قسمت بندی و علامت گذاری شده باشد.

- تحت نظارت بهداشتی و ایمنی کامل باشد.

- محل باید محصور و مسقف و بوسیله علامت یا تابلوی مخصوص هشدار دهنده مشخص شده باشد.

دفع زباله های بهداشتی درمانی:

- مواد زائد جامد معمولی یا شبه خانگی: همراه مواد زائد جامد خانگی از طریق سیستم عمومی بطور روزانه توسط سازمان (شهرداری) مربوطه به محل دفع زباله های شهری انتقال و دفع گردد.

- زباله های نوک تیز و برنده: که در جعبه های مخصوص جمع آوری شده همراه با پسماندهای عفونی و شیمیایی دفع می گردند.

- پسماندهای عفونی و شیمیایی: بدیهی است در حال حاضر دفع پسماندهای عفونی و شیمیایی (و نوک تیز و برنده) باید با هماهنگی شهرداری و سایر ارگانهای ذیربط و موقعیت محلی با رعایت نکات بهداشتی صورت گیرد.

با توجه به قانون جدید مدیریت پسماندها در صورت تدوین و ابلاغ آئین نامه قانون مذکور، عملی خواهد شد.

- پسماندهای رادیواکتیو تحت شرایط خاص خود جمع آوری، نگهداری و طبق ضوابط دفع می گردد.

- اعضای و اندامهای قطع شده و جنین می بایست مجزا جمع آوری و به گورستان محل حمل شده و به روش خاص خود دفن گردد.

دستورالعمل تفکیک، جمع آوری، انتقال و دفع مواد زائد جامد بیمارستانها

بمنظور ارتقاء بهداشت و سلامت جامعه و کاهش عفونتهای بیمارستانی:

1. مواد زائد جامد معمولی یا شبه خانگی بیمارستان بایستی در کیسه زباله مقاوم مشکی رنگ جمع آوری و در مخزن آبی رنگ قابل شستشو نگهداری و همراه مواد زائد جامد خانگی جمع آوری و دفع گردد.

2. زباله نوک تیز و برنده در جعبه(محفظه) مخصوصی جمع آوری و همراه زباله های خطرناک دفع گردد.

3. زباله های خطرناک در کیسه زباله مقاوم زرد رنگ جمع آوری و در مخزن زرد رنگ قابل شستشوو ضد عفونی نگهداری و توسط شهرداری به محل دفن منتقل و در ترانشه های ویژه با استفاده از پودر آهک دفن گردد.

4. پس مانده های مواد رادیو اکتیو تحت شرایط خاص خود زیر نظر مسئول بهداشت پرتوها(فیزیک بهداشت) بخش مربوطه جمع آوری، نگهداری و طیق ظوابط دفع میگردد.

5. اعضاء و اندامهای قطع شده(یا قسمتهای جدا شده بدن و یا جنین سقط شده) بایستی مجزا جمع آوری و دفع به گورستان محل حمل شده به روش خاص خود دفن گردد.

6. حمل زباله بیمارستانی بخصوص زباله های خطرناک احتیاج به وسیله حمل مخصوص با علامت خاص زباله های عفونی دارد.

محل نگهداری موقت زباله بایستی دارای شرایط زیر باشد:

1. ارتباط مناسب با بخشها داشته باشد.

2. از نظر آلودگی حداقل مزاحمت را داشته باشد.

3. حتی الامکان از بخشهای مختلف و آشپزخانه بدور باشد.

4. قابل شستشو و ضد عفونی کردن باشد.

5. جهت نگهداری انواع زباله بیمارستانی قسمت بندی شده باشد.

6. نظارت بهداشتی و ایمنی کاملاً مراعات شده باشد.

- وسایل تزریق کیسه های خون و سرم و وسایل زائد آلوده پانسمان که در بخشهای عادی مصرف میشود لازم است پس از انجام کار توسط مسئول مربوطه به قسمت اطاق درمان ایستگاه پرستاری بمنظور قرار دادن در ظرف زباله های خطرناک منتقل کردد.

- بطور کلی بازیافت زباله های بیمارستانی ممنوع است.

زباله های معمولی یا شبه خانگی شامل: زباله های قسمت اداری- مالی، آشپزخانه، آبدارخانه، پاویون، کارکنان میباشد.

زباله های نوک تیز شامل: سر سوزن، تیغ،..... که در جعبه یا قوطی مقاوم جمع آوری میگردد.

زباله های خطرناک شامل: زباله های اطاق عمل، اطاق زایمان، بخش اورژانس اطاق درمان ایستگاه پرستاری، بخش آی، سی، یو، بخش تزریقات، بخش پاتولوژی، آزمایشگاه، بحش عفونی، بخش اتوپسی، اطاق پانسمان، بخش دیالیز، اطاق ایزوله، بانک خون، بخش سوانح سوختگی، داروهای تاریخ گذشته و ته ماندهای داروها و مواد شیمشایی و بطور کلی زباله های عفونی که عبارتند از کلیه پارچه ها و البسه های آلوده به خون و غیره و گاز و پنبه مصرف شده برای پانسمان، نمونه های آزمایشگاهی محیط های کشت مربوطه، اقلام پلاستیکی مانند سوند، دستکش، کیسه ادرار، سرنگ فیلترهای دیالیز و....میباشد.

-       در بخشها ضرورت دارد که بر حسب مورد از ظروف مجزا برای جمع آوری مواد زائد جامد(شبه خانگی- خطرناک) استفاده شود که برای زباله های شبه خانگی یا معمولی از کیسه زباله مقاوم مشکی و مخزن آبی رنگ و برای زباله های خطرناک از کیسه زباله های مقاوم زرد رنگ با مخزن زرد زنگ استفاده شود و در صورت عدم وجود کیسه زباله مقاوم از دو کیسه هم رنگ داخل یکدیگر استفاده شود و بطریق بهداشتی حمل و دفع گردد.

اداره کل بهداشت محیط و حرفه ای

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

EUROPEX GB LTD

هایدروکلاو

بهترین روش جهانی دفع زباله

فرآیند عمل کرد هایدرو کلاو

قبالیت های دستگاه

1. پذیرش زباله در کیسه های زباله معمولی.

2. انواع اشیاء تیز و برنده.

3. هر نوع مایعات

4. انواع اشیاء فلزی

5. اشیاء پلاستیکی

تمامی موارد فوق را می توان بطور یکجا و بدون نیاز به تفکیک آنها داخل دستگاه قرار داده و بارگیری نمود.

تخلیه مایعات:

1. در این مرحله مسیر خروجی مایعات باز و با کم شدن فشار توسط کندانسور مایع اتسریل شده به فاضلاب بهداشتی تبدیل و از دستگاه خارج می شود.

2. سپس عمل مخلوط کردن و حرارت دهی ادامه داده می شود تا مواد جامد زباله رطوبت خود را از دست داده و خشک شود.

راه اندازی و شروع به کار:

1. زباله توسط سیستم آسیاب خرد می شود

2. همزمان با عمل فوق بخار در قسمت ما بین جداره اول و دوم به گردش درآمده و حرارت را به مخزن اصلی انتقال میدهد.

3. در اثر انتقال حرارت به مخزن مایعات همراه زباله به بخار تبدیل می گردد.

4. پس از 20 دقیقه زباله داخل دستگاه استریل می گردد.

تخلیه جامدات:

1. درب اصلی ستگاه در این مرحله باز میشود آسیاب چرخشی اینبار بر خلاف جهت شروع به گردش نموده و به کمک تیغه های زاویه دار زباله را از درهای تخلیه به خارج از مخزن هدایت می نماید.

2. زباله جامد که اکنون کاملاً خرد و استریل و خشک شده و وزن و حجم آن بیشتر از 80 درصد تقلیل یافته از طریق دریچه تخلیه به داخل محفظه مربوط هدایت خواهد شد.

آزمون های انجام شده بر روی هایدروکلاو در دانشگا اتاوا

هایدرو کلاو توسط سازمان محیط زیست آمیکا مورد آزمایش قرار گرفته که پس از پایان کار دستگاه هیچگونه آلاینده و یا بودی بد زباله به مشام نرسیده است.

هایدروکلاو با 10 مدل متنوع برای نیازمندیهای متفوت طراحی و ساخته شده.

از کوچکترین اندازه جهت استفاده در درمانگاهها:

  • استریل کردن زباله
  • 70% کاهش وزن زباله
  • 80% کاهش حجم زباله
  • فضای ناچیز بکار گرفته شده برای نصب دستگاه.
  • عملکرد آسان

معرفی مشخصات و عملکرد هایدروکلاو

  • هایدروکلاو با بهره گیری از تکنولوژی پیشرفته و قابلیتهای چشمگیر در استریل زباله مورد بهره برداری قرار می گیرد.
  • مخزن هایدروکلاو بصورت دو جداره طراحی و ساخته شده که محفظه داخلی آن مجهز به سیستم خردکن بسیار قوی میباشد.
  • بخار فقط در جداره گردش داشته و در اثر حرکت دورانی آسیاب، زباله حرارت را به خود جذب و از رطوبت حاصله ایجاد بخار می نماید.
  • تمامی ذرات خردشده زباله (جامد و مایع) بطور یکنواخت تحت تاثیر حرارت قرار می گردد.
  • در این روش هیچ نیاز به استفاده از کیسه های مخصوص اتوکلاو یا هر گونه پیش زمینه جهت آماده سازی اولیه زبالهنمی باشد.
  • به لحاظ طرح انحصاری دستگاه هیچ نیاز به جداسازی و خرد کردن زباله های غیر استریل نمی باشد.
  • مایعات و گازهای حاصله در مخزن تا پایان عمل استریل بصورت کاملاً محفوظ باقی می ماند و هیچ روزنه ای برای ورود و خروج و هر گونه نشتی و ایجاد آلودگی محیط وجود ندارد.
  • حرارت حاصله توسط جداره اول بدون توجه به اینکه مایعات ار ه نوعی باشند زباله را خشک می کند.
  • آب مورد نیاز هایدروکلاو پس ا زخاتمه کار از حالت بخار به مایع برگشت و قابل استفاده مجدد می باشد. از این رو هایدروکلاو از نظر اقتصادی بسیار مقرون به صرفه می باشد.
  • در هایدروکلاو به لحاظ مترحکت بودن زباله ها سیکل استریل بر روی تمام محتویات دستگاه انجام می شود.
  • هایدروکلاو به لحاظ متحرک بودن زباله ها سیکل استریل بر روی تمام محتویات دستگاه انجام می شود.
  • هایدروکلاو به لحاظ عملکرد در کمترین دمای لازمه یعنی 121 درجه سانتیگراد طبق آزمون های به اثبات رسیده هیچگونه آلودگی ببار نخواهد آورد.

در پایان قابل ملاحضه ترین آزمون به اثباب رسیده عملکرد موفقیت آمیز چندین ساله هایدروکلاو در سراسر جهان می باشد.

نمونه ای از موارد استفاده هایدروکلاو

  • در بیمارستانها و مراکز پزشکی درمانی
  • در فرودگاهها و خطوط کشتیرانی
  • در شهرداریهای مراکز استانها
  • مراکزی که نیاز به استریل مایعات آلوده و عفونی دارند.

سیستم فروش و انتخاب مدلهای مورد نیاز

کارشناسان این شرکت آماده ارائه هر گونه راهنمایی و مشاوره در جهت تعیین مدل هایدروکلاو مورد نیاز شما می باشد.

مشاوره طراحی پروژه

کارشناسان این شرکت آماده ارائه هر گونه خدمات مشاوره ای در زمینه تصمیم گیری موارد تعیین سایت و برنمه ریزی و اجرای پروژه می باشد.

آموزش کابری

نحوه کاربری و راه اندازی. روشهای ایمنی و رفع عیوب و تعمیر مختصر در زمان نصب و راه اندازی آموز داده خواهد شد.

روش استفاده مشارکتی (پایلوت)

این شرکت در موارد خاص آمادگی مشارکت در پروژه ها را طبق قرار داد دارا بوده که با هماهنگی با واحد فروش می توانید در جریان جزئیات آن قرار گرفته و اطلاعات لازمه را کسب نمود.

طراحی و تولید سیستم های بی خطر ساز پسماندهای بیمارستانی

(امحاء زباله عفونی)

کاسپین البرز

تولید کننده انحصاری اتوکلاو پیشرفته (هایدروکلاو)

جهت امحاء زباله عفنونی بیمارستان

موسسین شرکت کاسپین البرز، با سابقه بیش از 15 ساله فعالیت در زمینه تولید و انتقال تکنولوژی سیستم های استریلزاسیون و اتوکلاوهای پزشکی، با تصویب قانون مدیریت پسماندها به تاسیس کارخانه ای با وسعت 10.000 مترمربع جهت ساخت دستگاههای امحاء زباله عفونی بیمارستانی اقدام نمودند. در راستای این امر پس از ماه ها تحقیق و بررسی روش های مختلف در کشورهای دارای فن آوری، سیستم اتوکلاو پیشرفته (هایدروکلاو) را زا کشورهای کانادا و انگستان انتخاب و طراحی قطعات و امکانات جدید برای تطابق با شرایط و الزامات ساخت و کاربری در کشور ایران را شروع نمودند.

معرفی محصول:

اتوکلاو پیشرفته (هایدروکلاو)

استریلزاسیون با دما و فشار بخار آب مستقیم قابلیت تنظیم در سه سیکل استاندارد استریلزاسیون

تاییدیه ها و تست ها:

  • دارای تایید اداره کل تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت
  • دارای تاییدیه از آزمایشگاه رفرانس
  • دارای تاییدیه آزمایشگاه معتمد سازمان محیط زیست
  • دارای جواز تاسیس و پروانه بهره برداری ساخت بی خطر ساز زباله عفونی
  • دارای گواهی های فنی و ایمنی از شرکت های معتمد موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران
  • دارای تاییدیه سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران

ظرفیت دستگاه:

در 10 ظرفیت متفاوت از 75 لیتر تا 2000 لیتر

امکانات و مشخصات فنی

  • دارای خردکن داخلی
  • دارای دو درب خروجی و ورودی پسماند بطور جداگانه
  • کاهش بار میکروبی به میزان g 6 10
  • کاهش حجم زباله به میزان 80%
  • کاهش وزن زباله به میزان 70%
  • بدون نیاز به بسته بندی ویژه
  • بدون نیاز به جداسازی انواع زباله عفونی
  • سهولت استفاده
  • کنترل هوشمند
  • ایمنی بالا
  • زباله خشک در پایان سیکل
  • نداشتن پساب
  • صرفه جویی در مصرف برق
  • قابلیت اتصال به بخار مرکزی بیمارستان

شرکت کاسپین البرزۀ با کادر فنی و مجرب با سابقه بیش از 15 سال در ساخت انواع استریل کننده های طبی و آزمایشگاهی و پس از 4 سال تحقیقات ویژه بر روی دستگاه های بی خطر ساز زباله های عفونی بیمارستان، هم اکنون ساخت داخل این دستگاه ها را با احداث کارخانه ای به وسعت 10.000 متر مربع در شهرک صنعتی کاسپین واقع در اتوبان تهران- قزوین روبروی نیروگاه شهید رجایی آغاز نموده است.

ملزومات فنی نصب هایدروکلاو 300 لیتری:

  • آب

آب

قطر لوله

حداقل فشار

دما

الزامات

سرد

2 Bar

گرم (برای شستشو)

2 Bar

  • برق

برق

ولتاژ

توان

الزامات

تک فاز

220V

2KW

برای دیگ بخار و ابزار برق

سه فاز

380v

6KW

با نول وارت در تابلوی قدرت کامل

مصارف روشنایی و تهویه و دیگر موارد در محاسبات منظور نشده اند.

  • گاز (در صورت استفاده از دیگ بخار مستقل)

قطر لوله

فشار

دبی

الزامات

1 Inch

برای مشعل دیگ بخار

  • بخار (در صوتر استفاده از بخار موتور خانه مرکزی محل نصب)

قطر لوله

فشار

دما

دبی

الزامات

4-5 Bar

200Kg/h

اجرای خط کامل

ملزومات فنی نصب هایدروکلاو 500 لیتری

  • آب

آب

قطر لوله

حداقل فشار

دما

الزامات

سرد

2 Bar

گرم (برای شستشو)

2 Bar

  • برق

برق

ولتاژ

توان

الزامات

تک فاز

220V

2KW

برای دیگ بخار و ابزار برق

سه فاز

380v

8KW

با نول وارت در تابلوی قدرت کامل

مصارف روشنایی و تهویه و دیگر موارد در محاسبات منظور نشده اند.

  • گاز (در صورت استفاده از دیگ بخار مستقل)

قطر لوله

فشار

دبی

الزامات

1 Inch

برای مشعل دیگ بخار

  • بخار (در صورت استفاده از بخار موتور خانه مرکزی محل نصب)

قطر لوله

فشار

دما

دبی

الزامات

4-5 Bar

300kg/h

اجرای خط کامل

ملزومات فنی نصب هایدروکلاو 600 لیتری

  • آب

آب

قطر لوله

حداقل فشار

دما

الزامات

سرد

2 Bar

گرم (برای شستشو)

2 Bar

  • برق

برق

ولتاژ

توان

الزامات

تک فاز

220V

2KW

برای دیگ بخار و ابزار برق

سه فاز

380v

8KW

با نول وارت در تابلوی قدرت کامل

مصارف روشنایی و تهویه و دیگر موارد در محاسبات منظور نشده اند.

  • گاز (در صورت استفاده از دیگ بخار مستقل)

قطر لوله

فشار

دبی

الزامات

1 Inch

برای مشعل دیگ بخار

  • بخار (در صورت استفاده از بخار موتور خانه مرکزی محل نصب)

قطر لوله

فشار

دما

دبی

الزامات

4-6Bar

300kg/h

اجرای خط کامل

ملزومات فنی نصب هایدروکلاو 800 لیتری

  • آب

آب

قطر لوله

حداقل فشار

دما

الزامات

سرد

2 Bar

گرم (برای شستشو)

2 Bar

  • برق

برق

ولتاژ

توان

الزامات

تک فاز

220V

2KW

برای دیگ بخار و ابزار برق

سه فاز

380v

10kw

با نول وارت در تابلوی قدرت کامل

مصارف روشنایی و تهویه و دیگر موارد در محاسبات منظور نشده اند.

  • گاز (در صورت استفاده از دیگ بخار مستقل)

قطر لوله

فشار

دبی

الزامات

برای مشعل دیگ بخار

  • بخار (در صورت استفاده از بخار موتور خانه مرکزی محل نصب)

قطر لوله

فشار

دما

دبی

الزامات

4-6Bar

500 Kg /h

اجرای خط کامل

ملزومات فنی نصب هایدروکلاو 900 لیتری

  • آب

آب

قطر لوله

حداقل فشار

دما

الزامات

سرد

2 Bar

گرم (برای شستشو)

2 Bar

  • برق

برق

ولتاژ

توان

الزامات

تک فاز

220V

2KW

برای دیگ بخار و ابزار برق

سه فاز

380v

10kw

با نول وارت در تابلوی قدرت کامل

مصارف روشنایی و تهویه و دیگر موارد در محاسبات منظور نشده اند.

  • گاز (در صورت استفاده از دیگ بخار مستقل)

قطر لوله

فشار

دبی

الزامات

برای مشعل دیگ بخار

  • بخار (در صورت استفاده از بخار موتور خانه مرکزی محل نصب)

قطر لوله

فشار

دما

دبی

الزامات

4-6Bar

500 Kg /h

اجرای خط کامل

جدول مقایسه ای (2) بین سترون ساز ® (هایدروکلاو) و اتوکلاو

N

مقایسات

سترون ساز ® (هایدروکلاو)

اتوکلاو

1

گرم شدن زباله ها

بخار به صورت غیر مستقیم، جداره ای خارجی را گرم کرده و جدار ی داخلی نیز گرم میشود

بخار مستقیما به داخل زباله ها تزریق شده و نمی توان تقطیر حاصل را مجدداً به سیکل تولید بخار باز گرداند.

2

نوع بسته بندی زباله ها

استفاده از بسته بندی های ارزان قیمت

میباید زابله های درون کیسه های صخیم و مقاوم در برابر گرما، اما قابلیت نفوذ پذیری بخار را داشته باشند که این کیسه ها بسیار گران قیمت می باشند

3

پارامترهای استریل

در دمای 121C و فشار 1.1 Bar تمام مواد داخل دستگاه بی خطر میشوند. دمای پائین تر یعنی مصرف انرژی کمتر.

در دمای 138c و فشار bar 3.8 بی خطر سازی کامل میشود.

4

فاضلاب مایع

جهت بی خطر سازی مایعات بسیار فعال بوده و به خاطر داشتن همزن، تمام مایعات را به بخار تبدیل می کند. شکل شماره 1

نه به صورت مطلوب، وقتی شیرابه ی زباله های به کف دستگاه میریزد، بخار به سختی میتواند به آن برسد. شکل شماره 2

5

انتشارات

به خاطر داشتن دمای بی خطر سازی پایین، مواد پلاستیکی را نمی سوازند و انتشار گازهای آلاینده حاصل از سوخت نداشته و زیان آور نیست.

به خاطر دمای بالای دستگاه میبایستی حتماً از کیسه های مخصوص و گران قیمت استفاده کرد

6

تفکیک زباله ها

زباله ها نیاز به تفکیک ندارند و میتوان تمام مواد اعم از فلزات قطعات بزرگ را درون دستگاه بی خطر نمود، بدون نگرانی از اینکه به دستگاه آسیبی برسد.

با توجه به اینکه ممکن است فلزات بین منسوجات و زباله های دیگر پوشیده شده باشند و بخار کافی به آنها نرسد میبایستی قبل از بی خطر سازی کار تفکیک انجام پذیرد

7

سرد کردن زباله ها

بعد از انجام سیکل بی خطر سازی بدون نیاز به سرد کردن میتوان زباله را به کیسه های مخصوص حمل ریخت

به سفارش تولید کننده میبایستی به خاطر گرما و بخار بسیار بالا، عمل سرد کردن انجام پذیرد.

8

ابگیری از زباله ها

به خاطر گرفتن آب زباله ها، آنها کاملاً خشک شده و خرد میشوند در نتیجه وزن و حجم زباله ها به شدت کاهش میابد.

مشابه دستگاه ماکروویو، این دستگاه نیز نه تنها نمیتواند حجم و وزن زباله ها را کم کند، بلکه با اضافه نمودن بخار وزن آن را بیشتر نیز میکند.

9

ایجاد بو

ایجاد بوی خیلی کم آنهم در صرتی که زباله ها را بیش از حد خشک نمائیم.

محسوس میباشد زیرا زباله ی گرم و مرطوب معمولا بد بود میباشد.

10

بخار مورد نیاز

خیلی کم است و چون از مایع داخل خود زباله داخل خود زباله ها استفاده می شود، به حداقل میرسد

محسوس میباشد چون میزان بسیار زیادی از بخار جهت پیش گرمایش به زباله های جذب میشود

11

صرفه ی اقتصادی

بسیار به صرفه به دلیل داشتن تکنولوژیه باز یافت بخار

بسیار بالا به خاطر استفاده از یک دیگ بخار بدون بازیافت و اجبار استفاده از کیسه های گران قیمت و حمل و نقل بسیار حجیم.

12

خردکن

همزن داخی دستگاه در زمان خشک کردن، زباله ها را خرد هم میکند.

هیچ نوعی خردکنی وجود ندارد

13

تعمیر و نگهداری

بسیار ساده و دارای تکنولوژی بسیار ساده میباشد، و نیاز به ابزار خاص تعمیراتی هم ندارد

دارای تکنولوژی بسیار پیچیده بوده و هر کسی نمی تواند تعمیرات آنرا انجام دهد.

14

ایجاد خلا

به خاطر گرمای غیرمستقیم با همزن، تبخیر مایعات داخل زباله نیازی به ایجاد خلا نمی باشد. این عمل توسط همزن داخلی و گرمادهی از جداره ی دوم بطور همزمان انجام میشود.

به خاطر ثابت بودن زباله ها و نفوذ بخار به داخل و عمق تمام وسایل نیاز مبرم میباشد و برای ایجاد خلا قبل از بی خطر سازی و بخاردهی، میبایستی هوای و کیوم شده نیز به روشی دیگر بی خطر شود.

15

ظرفیت ها

قابلیت ساخت در ظرفیت های مختلف از 200 لیتر تا 7000

مدلهای بسیار محدود

16

تجهیزات خرد کردن

میتوانیم بعد از اتمام سیکل بی خطر سازی زباله های خشک و خرد شده را به روی نقاله و سپس به داخل خرد کن دیگری منتقل کنیم

خیلی مشکل میباشد که کیسه ها را به صورت دستی از اتوکلاو بیرون آورده به داخل خردکن منتقل کنیم

17

اشکال در خردکن

در صورت نقص فنی در خرد کن می توان زباله های خشک را تا تعمیر خرد کن نگهداری نمود.

باید بی خطر سازی زباله ها را متوقف نمود.

مقایسه میزان مصارف انرژی بین سترون ساز ® و اتوکلاو:

نتایج زیر از میزان مصرف انرژی دو دستگه هایدروکلاو مدل H-100 که در یک سیکل سه ماهه توسط تولید کننده دستگاه استخراج شده قابل توجه می باشد.

زمان کارکرد دستگاهها = یک سیکل سه ماهه

مقدار زباله عفونی بی خطر شده = 522, 853 پوند

میزان گرمای گاز طبیعی مصرف شده= 425.7 گیگا ژول

ظرفیت حرارتی گاز طبیعی = Btu/ft3975

راندمان حرارتی بویلر بخار = 81%

یک گیگا ژول نیز برابر با Btu 948400 می باشد.

بنابراین:

انرژی مصرف شده بابت هر پوند زباله بر حسب Gigajole:

(425.7)/(522.853)= 0.0008141 Gigajoles/lb

گرمای صرف شده بابت هر پوند زباله بر حسب Btu:

(0.0008141) (948,400)=772.09 BTU

میزان مصرف گاز به ازای هر پوند زباله:

(772.09)/(975)= 0.792 Cu. Ft.Of Nat. gas/lb

نتیجه گیری:

1) با توجه به کارکرد واقعی سیستم و با توجه به راندمان دیگ بخار برای بی خطر کردن هر پوند زباله به میزان 0.792 فوت مکعب گاز طبیعی مصرف می شود.

2) اگر هر پوند بخار با فشار 80Psi دارای حرارتی برابر با 1050BTU باشد. از تقسیم گرمای صرف شده بابت هر پوند زباله بر گرمای هر پوند بخار، یعنی:

(772.09)/(1050)= 0735 Ibs of steam per 1 pound waste

07.35 پوند بخار، جهت بی خطر کردن هر پوند زباله نیاز داریم.

در نظر داشته باشید راندمان دیگ و مشعل آن تاثیر زیادی در محاسبات فوق دادر.

حال در مقایسه میزان مصرف انرژی هایدروکلاو و اتوکلاو؛ بر اساس کاتالوگهای موجود یک کارخانه امریکایی به نام MORTONEQUIPMENT و میزان مصرف دستگاهای تولیدی به عدد 1.25 Ibs بخار بابت نیز نسبت به هایدروکلاو 70% مصرف بخار بیشتری دارد. اصولاً این اختلاف مصرف به دلایل:

1) بازگشت کندانس بخار به دیگ بخار و دم هرز رفتن.

2) عدم نیاز به سرد کردن داخل دستگاه جهت تخلیه زباله

3) دمای پائین تر بی خطر سازی 121c یعنی مصرف انرژی کمتر، می باشد.

پی نوشت:

سترون در فارسی، همان استریل میباشد. و سترون ساز نیز دستگاه استریل است.

کارشناس مکانیک

کامران آرین نژاد

بسمه تعالی

جمهوری اسلامی ایران

وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری

سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران

«علم و تعهد به منزله دو بال هستند که با هم می توانند به مراتب ترقی و تعالی برسند»

امام خمینی (ره)

گواهی نامه تأیید طرح

بنا به درخواست آقای کامران آرین نژاد طرح «دستگاه مکانیکی بی خطرساز، خشک کن و خرد کن زباله های عفونی» با کد 3010386101 بررسی گردید و بر اساس مصوبه شماره 7-21 ش- ت مورخ 1/11/86 شورای طرحهای تأییدی، تحت عنوان «دستگاه سترون ساز زباله های عفونی بیمارستانی» با مشخصات مندرج در پرونده با ویژگی نوآوری مورد تأیید قرار گرفت.

حسین رحمانی معاون

توسعه فناوری

شایان ذکر است که تأیید سازمان در زمینه دانش فنی و روش تهیه و ساخت مواد، دستگاهها، نرم افزارها و اسیر محصولات فناوری بوده و به هیچ وجه رافع مسئولیت دارنده آن در جهت تضمین دستگاه ساخته شده نبوده و سازمان هیچگونه مسئولیتی در این خصوص ندارد.

سترون ساز ® (هایدروکلاو) دستگاه بی خطر ساز زباله های عفونی

به نام خدا

مقدمه:

دفع زباله های عفونی بیمارستانها و مراکز درمانی یکی از معضلات بزرگ مدیریت شهری، بخصوص در کلان شهر ها بوده و هست. از سالیان زباله های عفونی تنها راه حل این مشکل بوده با اضافه شدن انواع پلیمرها به زباله، سوزاندن آن باعث میشد تا آلودگی دیگری به محیط زیست تحمل شود به نحوی که دود حاصل از سوزاندن زباله ها که حاوی ذرات معلق کرین و دیگر الاینده های خطرناک است آسیب جدی به محیط زیست وارد کرده و باعث انتشار فاکتورهای جدی سرطان زا برای انسان بود.

انواع فیلترها و سوزاندن مجدد دود حاصله، حتی در شهرهائی که دچار آلودگی هوا در اثر آلاینده هائی مانند خودروها و کارخانجات بودند، چاره ساز نشد در همین حال سوزاندن زباله های عفونهی از نظر سازمان بهداشت جهانی who بسیار خطرناک بوده و استفاده از فن آوریهای دیگر به نام اتوکلاو و ماکروویو تحت فشار رواج بییشتری پدا کرد.

زباله ها بعد از استریل شدن در این دستگاهها، به خارج شهر منتقل و دفن میشدند. لذا با توجه به اشکالات و نقائص دستگاههای مذکور نیز که در جداول مربوطه عفونی مرتفع شود. هایدرو کلاو که در سایت سازمان جدیدی متولد شود تا به بهترین نحو مشکل زباله های عفونی مرتفع شود. هایدروکلاو که درسایت سازمان جهانی بهداشت نیز توصیه شده است دستگاهیست که توانسته اشکالات روشهای ایی خطرسازی زباله های عفونی را به حداقل برساند.

با توجه به مطالب بالا شرکت کاسپین البرز اقدام به تهیه و نصب یکدستگاه هایدروکلاو در بیمارستان امام خمینی تهران کرده و در حال حاضر اینجانب و همکارانم در شرکت تحقیقات پاک البرز با انتقال فن آوری فوق به میهن عزیزمان و در حال و در حال تولید انبوه در داخل به نام انحصاری سترون ساز ® با قیمتی بسیار ارزانتر و کیفیتی به مراتب بالاتر از نمونه خارجی و بر اساس فرهنگ زباله سازی در کشور میباشیم. این فن آوری نیز به عنوان یک نو آوری در اداره ماکیت صنعتی به ثبت رسیده، دارای تاییدیه از اداره کل تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت، آزمایشگاه رفرانس و نماینده ی tuv اتریش از بابت تست هیدرو استاتیک و تست جوش بوده و در حال اخذ تائیدیه از سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران میباشد.

شرکت کاسپین البرز طرف قرارداد تعداد زیادی از دانشگاه های علوم پزشکی در اقصی نقاط کشور میباشد.

کامران آرین نژاد

سترون ساز ® (هایدرو کلاو)، جدید ترین فن آوری جهانی:

سترون ساز ® (هایدرو کلاو) جدید ترین روش بی خطر سازی زباله های عفونی در جهان میباشد. که بی آنکه به محیط زیست و سلامت انسان آسیبی برساند، بصورت کاملاً بسته زباله ها را بی خطر کرده و به طبیعت باز می گرداند.

این دستگاه چون از رطوبت خود زباله ها برای ایجاد بخار فشرده استفاده می کند لذا حجم و وزن زباله ها را بین 70 تا 80 درصد کاهش داده و آنها را بوسیله یک خرد کن داخلی در حین عمل بی خطر سازی، خشک کرده و خرد می کند.

دستگاه فوق بر خلاف دستگاه های مشابه مانند اتوکلاو و ماکروویو تحت فشار، زباله ها را با گرمای غیرمستقیم بخار بی خطر مینماید و بی آنکه رطوبت زباله ها را افزایش دهد، با استفاده از رطوبت خود زباله ها دما و فشار را بالا برده و در یک دوره زمانی خاص بی خطر مینماید.

توجه به جداول مقایسه ای بین سترون ساز ® و اتوکلاو و ماکرو ویو تحت فشار نشان می دهد که اشکالات عدیده ای در سیستم جدید مرتفع شده که مزایای دستگاه و روش جدید را مشخص مینماید.

دستگاه دارای دو درب، در بالا جهت ورود زباله و درب روبرو جهت تخلیه زباله ی بی خطر شده میباشد که این موضوع مشکل احتمال عفونی شدن زباله ی خروجی را مرتفع مینماید.

گرم شدن زباله ها به روش غیر مستقیم انجام می شود و به این ترتیب بخار ورودی به دستگاه بعد از انتقال انرژی خود به زباله جدید مجاز بوده ولی در روشهای قبلی میبایستی الزاما از کیسه های مخصوص نفوذ پذیر بخار و مقاوم در مقابل حرارت استفاده می شد. در روش قدیم باید زباله ها با همان کیسه ها از دستگاه بیرون آورده می شدند تا آنرا حمل و جهت دفن به مرکز دفن زباله منتقل کرد.

دستگاه جدید با پائین ترین دمای استاندارد یعنی 121c و فشار 1.1 bar نسبت به بی خطر سازی زباله عمل می کند، که این به معنای مصرف انرژی کمتر می باشد. و بحرانی نشدن دمای زباله های پلاستیکی و عدم انتشار گازهای سمی در بخار استریل خروجی آن است.

سترون ساز ® زباله ها را نمیسوزاند و نیازی به تفکیک زباله ها قبل از بارگیری ندارد چون همزمان دستگاه تمام زباله ها را کاملاً زیر و رو می کند.

در صورتی که در روشهای قبلی نمی توان اشیای فلزی را در ستگاه بارگیر نمود. در ماکروویو تحت فشار وجود فلزات باعث ایست دستگاه می شود و در اتوکلاو به خاطر اینکه ممکن ست یک وسیله فلزی بین منسوجات پوشیده شده و بخار کافی بدان نرسد، احتمال عدم بی خطر سازی صحیح وجود دارد.

دستگاه سترون ساز ® پس از بی خطر سازی و خردکردن زباله آنرا را آبگیری و خشک میکند در صورتیکه سیستمهای قبلی به محتوای رطوبت زباله ها اضافه می کردند. بعد از اتمام سیکل بی خطر سازی، زباله ها بود نداده و نیاز به سرد کردن ندارند در صورتیکه ندارند در صورتیکه زباله با رطوبت بالا دارای بوی بسیار بدی بوده و جهت حمل و نقل بصورت دستی باید سرد شوند.

دستگاه جدید زباله ها را در حین عملیات بی خطر سازی خرد می کند اما روشهای قبلی همان کیسه ها را تحویل داده و جهت کوچک کردن حجم میبایستی از خرد کن مجزا بهره مند شوند همین خرد کردن نیز در حین استریل سازی نیاز به ایجاد خلاء را از بین میبرد.

دستگاه جدید دارای کنترلهای متعهد بر روی فشار و دمای زباله ها میباشد این مهم ضریب اطمینان را از بی خطر شدن تمام زباله ها تا حد استاندارد جهانی، یعنی log6 بالا میبرد. سترون ساز ® به این دلیل که از رطوبت خود زباله ها جهت ایجاد بخار و بالا بردن فشا استفاده میکند تمام محتویات رطوبت زباله ها را بی خطر مینماید ولی در روشهای قبلی احتمال عم بی خطر سازی کامل مایعات باقیمانده در کف دستگاه که در اثر تقطیر بخار ورودی حاصل می شوند وجود داشته و میبایستی مایعات خروجی توسط یک سیستم تصفیه بیولوژیکی فاضلاب مجدداً بی خطر شوند.

در روشهای قبلی به دلیل نیاز به ایجاد شرایط نفوذ پذیری بخار جهت بی خطر سازی زباله های وسایل خاص بیمارستانی مانند شلنگهای سرم و یا سوندهای مختلف و به طور کلی تمامی وسائل چند جداره لازم است ابتدا به ساکن هوای داخل مخزن دستگاه و نیز هوای داخل جداره های وسایل یاد شده تخلیه گردد که این مهم فقط میتواند توسط یک پمپ و کیوم انجام پذیرد، که این هوا نیز میبایستی با روشی مجزا بی خطر گردد. اما در سترون ساز ® به سبب زیر و رو شدن دائمی زباله ها توسط همزن، مشکل غم نفوذ بخار به جداره های لوازم فوق مرتفع می شود.

نمودار شماره 1:

سیکل کارکرد دستگاه سترون ساز ® در نمودار شماره 1 مشخص میباشد. در زمان A دستگه پس از بارگیری و بستن درب شورع به گرم کردن و بالا بردن فشار می کند. این زمان 15 دقیقه در حالت سرد بودن دستگاه به طول می انجامد و در سیکل های بعدی به کمتر از 5 دقیقه کاهش میابد.

سیستم کنترل دستگاه با حساسبیت و دقت بالا دما و فشار لازم را در زمان تعریف شده به مدت 30 دقیقه B کنترل و ثابت نگه میدارد و در صورت وجود هر گونه اشکال دستگاه به طور خودکار توسط یک آژیر راهبر را از مشکل مطلع کرده و از ادامه کار باز می ایستد. پس از رفع مشکل دستگاه سیکل A , B را مجدداً آغاز خواهد کرد. در مرحله C بعد از اتمام سیکل بی خطر سازی بخار بی خطر شده حاصل از رطوبت زباله ها از دستگاه به بیرون تخلیه شده و پس از افت فشار در زمان حداکثر 10 دقیقه D به مدت 5 دقیقه عمل گرمادهی ادامه یافته در همان حال زباله ها رطوبت گیری شده و خشک می شد.

مقایسه سترون ساز ® (هایدروکلاو) و اتوکلاو و ماکروویو تحت فشار در جداول 1 و 2 قابل توجه می باشد:

جدول مقایسه ای (1) بین سترون ساز ® (هایدروکلاو) و ماکرویو تحت فشار

N

مقایسات

سترون ساز ®(هایدروکلاو)

مایکروویو تحت فشار

1

گرم شدن زباله ها

بخار به صورت غیر مستقیم، جداره ی خارجی را گرم کرده و جداره ی داخلی نیز گرم میشود

با تزریق مستقیم بخار به محفظه، زباله ها میزان زبادی از بخار را به خود جذب کرده و پیش گرم میشوند. سپس ماکروویو شروع به ایجاد تشعشع مینماید.

2

نوع بسته بندی زباله ها

استفاده از هر نوع بسته بندی و ارزان ترین کیسه ها

میباید زباله ها درون کیسه های ضخیم و مقاوم در برابر گرما، اما قابلیت نفوذ پذیری بخار را داشته بشند که این کیسه ها بسیار گران قیمت می باشند.

3

پارامترهای بی خطر سازی

در دمای 121C و فشار 1.1 Bar تمام مواد داخل دستگاه بی خطر میشوند.

در دمای 121c و فشار bar 1.1 معایعات نمی توانند به طور کامل بی خطر شوند.

4

فاضلاب مایع

جهت بی خطر سازی مایعات بسیار فعال بوده و به خاطر داشت همزمان، تمام مایعات را به بخار تبدیل میکند.

بی خطر سازی مایعات به طور صحیح انجام نمی شود.

5

انتشار

به خاطر داشتن دمای بی خطر سازی پائین، مواد پلاستیکی را نمیسوزاند و انتشار گازهای آلاینده حاصل از سوخت نداشته و زیان آور نیست، و به خاطر بسته بودن سیستم در طول سیکل بی خطرسازی، هیچگونه خروجی قبل از بی خطر شدن ندارد.

تنها زیان آورنیست.

6

تفکیک زباله ها

زباله ها نیاز به تفکیک ندارند و میتوان تمام مواد اعم از فلزات حتی قطعات بزرگ را درون دستگاه بی خطر نمود، بدون نگرانی از اینکه به دستگاه آسیبی برسد.

به علت نوع فن آوری ماکروویو نمی توان هیچگونه فلزی در این دستگاه گذاشت و میبایستی شوند. و باید روش دیگری را جهت بی خطر کردن آنها در نظر گرفت.

7

سرد کردن زباله

بعد از انجام سیکل بی خطر سازی بدون نیاز به سرد کردن میتوان زباله را به کیسه های مخصوص حمل ریخت

به خاطر داغ و مرطوب بودن کیسه های حاوی زباله، میبایستی کار سرد کردن قبل از حمل انجام شود.

8

ابگیری از زباله ها

به خاطر گرفتن آب زباله ها، آنها کاملاً خشک شده و خرد می شوند در نتیجه وزن و حجم زباله ها به شدت کاهش می یابد

مشابه دستگاه اتوکلاو این دستگاه نیز نه تنها نمیتواند حجم و وزن زباله ها را کم کند، بلکه با اضافه نمودن بخار وزن آن را بیشتر نیز می کند

9

ایجاد بو

ایجاد بوی خیلی کم آنهم در صورتی که زباله ها را بیش از حد خشک نمائیم.

محسوس میباشد زیرا زباله ی گرم و مرطوب معمولا بد بود می باشد

10

بخار مورد نیاز

خیلی کم است و چون از مایع داخل خود زباله ها استفاده میشود، به حداقل میرسد

محسوس میباشد چون میزان بسیار زیادی از بخار جهت پیش گرمایش به زباله ها جذب میشود

11

صرفه ی اقتصادی

بسیار به صرفهبه دلیل داشتن فن آوری باز یافت بخار

بسیار بالا به خاطر استفاده از یک دیگ بخار بدون بازیافت و به اضافه ی مصرف برق بالای سیستم ماکروویو و اجبار استفده از کیسه های گران قیمت و حمل و نقل بسیار حجیم

12

خردکن

همزن داخلی دستگاه در زمان خشک کردن، زباله ها را خرد هم میکند

هیچ نوعی خرد کنی وجود ندارد

13

تعمیر و نگهداری

بسیار ساده و دارای فن آوری بسیار ساده میباشد، و نیاز به ابزار خاص تعمیراتی هم ندارد

دارای تکنولوژی بسیار پیچیده بوده و هر کسی نمی تواند تعمیرات آنرا انجام دهد

14

قطعات یدگی

دارای قطعات قابل دسترسی از کپانی های معروف می باشد

دارای قطعات خاص خود و غیرقابل دسترسی برای همگان میباشد.

15

ظرفیت ها

قابلیت ساخت در ظرفیت های مختلف تا 900 کیلوگرم در ساعت

در ظرفتیهای محدود

16

ایمنی

بوسیله سوپاپ اطمینان و کنترل سوئیچ فشار بالا و پائین، فشار دستگاه کنترل بوده و توسط سیستم کنترل دما نیز ایمن میباشد.

وجود اشعه، خطرات بسیار شدید و جبران ناپذیری برای انسان داتشه و بر روی دستگاه نیز اثر نامطلوب دارد.

جدول مقایسه ای (2) بین سترون ساز ®(هایدروکلاو) و اتوکلاو

N

مقایسات

سترون ساز® (هایدروکلاو)

اتوکلاو

1

گرم شدن زباله ها

بخار به صورت غیر مستقیم، جداره ی خارجی را گرم کرده و جداره ی داخلی نیز گرم میشود

بخار مستقیما به داخل زباله ها تزریق شده و نمی توان تقطیر حاصل را مجدداً به سیکل تولید بخار باز گرداند.

2

نوع بسته بندی زباله ها

استفاده از بسته بندی های ارزان قیمت

میباید زباله ها درون کیسه های ضخیم و مقاوم در برابر گرما، اما قابلیت نفوذ پذیری بخار را داشته باشند که این کیسه ها بسیار گران قیمت میباشند.

3

پارامتر های استریل

در دمای 121C و فشار Bar 1.1 تمام مواد داخل دستگاه بی خطر میشوند. دمای پائین تر یعنی بسیار مصرف انرژی کمتر

در دمای 138c و فشار bar 2.2 بی خطر سازی کامل می شود.

4

فاضلاب مایع

جهت بی خطر سازی مایعات بسیار فعال بوده و به خاطر داشتن همزن، تمام مایعات را به بخار تبدیل می کند. شکل شماره 1

نه بصورت مطلوب، وقتی شیرابه ی زباله ها به کف دستگاه میریزد، بخار به سختی می تواند به آن برسد. شکل شماره 2

5

انتشار

بخاطر داشتن دمای بی خطر سازی پایین، مواد پلاستیکی را نمیسوزاند و انتشار گازهای آلاینده حصال از سوخت نداشته و زیان آور نیست.

به خاطر دمای بالای دستگاه میبایستی حتماً از کیسه های مخصوص و گران قیمت استفاده کرد.

6

تفکیک زباله ها

زباله ها نیاز به تفکیک ندارند و میتوان تمام مواد اعم از فلزات حتی قطعات بزرگ را درون دستگاه بی خطر نمود، بدون نگرانی از اینکه به دستگاه آسیبی برسد

با توجه به اینکه ممکن است فلزات بین منسوجات و زباله های دیگر پوشیده شده باشند و بخار کافی به آنها نرسد میبایستی قبل از بی خطر سازی کار تفکیک انجام پذیرد.

7

سرد کردن زباله ها

بعد از انجام سیکل بی خطر سازی بدون نیاز به سرد کردن می توان زباله را به کیسه های مخصوص حمل ریخت

به سفارش تولید کننده میبایستی بخاطر گرما و بخار بسیار بالا، عمل سرد کردن انجام پذیرد.

8

آبگیری از زباله ها

به خاطر گرفتن آب زباله ها، آنها کاملا خشک شده و خرد میشوند در نتیجه وزن و حجم زباله ها به شدت کاهش میابد.

مشابه دستگاه ماکرو ویو، این دستگاه نیز نه تنها نمیتواند حجم و وزن آن را نیز بیشتر میکند.

9

اییجاد بو

ایجاد بودی خیلی کم آنهم در صورتی که زباله ها را پیش از حد خشک نمائیم

محسوس میباشد چون زباله ی گرم و مرطوب معمولاً بد بو میباشد.

10

بخار مورد نیاز

خیلی کم است و چون از مایع داخل خود زباله ها استفاده می شود، به حداقل میرسد.

محسوس میباشد چون میزان بسیار زیادی از بخار جهت پیش گرمایش به زباله ها جنب می شود.

11

صرفه ی اقتصادی

بسیار به صرفه به دلیل داشتن تکنولوژیه بازیافت بخار

بسیار بالا به خاطر استفاده از یک دیگ بخار بدون بازیافت و اجبار استفاده از کیسه های گران قیمت و حمل و نقل بسیار حجیم

12

خردکن

همزن داخلی دستگاه در زمان خشک کردن، زباله ها را خرد هم میکند.

هیچ نوعی خردکنی وجود ندارد

13

تعمیر و نگهداری

بسیار ساده و دارای فن آوری بسیار ساده میباشد، و نیاز به ابزار خاص تعمیراتی هم ندارد

دراای فن آوری پیچیده بوده و هر کسی نمیتواند تعمیرات آنرا انجام دهد

14

ایجاد خلاء

به خاطر گرمای غیرمستقمی با همزان، تبخیر مایعات داخل زباله نیازی به ایجاد خلا نمیباشد. این عمل توسط همزن داخلی و گرمادهی از جداره ی دوم بطور همزمان انجام میشود.

به خاطر ثابت بودن زباله ها و نفوذ بخار به داخل و عمق تمام وسایل نیاز مبرم به ایجاد خلا میباشد و برای ایجاد خلا قبل از بی خطر سازی و بخار دهی، میبایستی هوای و کیوم شده نیز به روشی دیگر بی خطر شود.

15

ظرفیت ها

قابلیت ساخت در ظرفیت های مختلف تا 900 کیلوگرم در ساعت

در ظرفیت ها محنود

16

تجهزات خرد کردن

در صورت نیاز به کاهش حجم زباله بیش از 80 درصد میتوان با استفاده از نقاله زباله ها را به خردکن دیگری منتقل کرد

خیلی مشکل میباشد که کیسه ها را به صورت دستی از اتوکلاو بیرون آورده به داخل خردکن منتقل کنیم.

17

اشکال در خرد کن

در صورت نقص فنی در خرد کن میتوان زباله های خشک را تا تعمیر خرد کن نگهداری نمود.

باید بی خطر سازی زباله ها را متوقف نمود.

مقایسه میزان مصارف انرژی بین سترون ساز ® و اتوکلاو:

نتایج زیر از میزان مصرف انرژی دو دستگاه هایدروکلا مدل H-100 که در یک سیکل سه ماهه توسط تولید کننده دستگاه استخراج شده قابل توجه میباشد.

زمان کارکرد دستگاهها = یک سیکال سه ماهه

مقدار زباله عفونی بی خطر شده = 522, 853 پوند

میزان گرمای گاز طبیعی مصرف شده = 425.7 گیگاژول

ظرفیت حرارتی گاز طبیعی= BTU/FT3975

راندمان حرارتی بویلر بخار = 81%

یک گیگا ژول نیز برابر با BTU 948400 میباشد.

بنابراین:

انرژی مصرف شده بابت هر پوند زباله برحسب Gigajole:

(425.7)/(522, 853)= 0.0008141 Gigajoles/lb

گرمای صرف شده بابت هر پوند زباله بر حسب btu:

(0.0008141) (948,400)=772.09 btu

میزان مصرف گاز به ازای هر پوند زباله:

(772.09)/(975)=0.792 cu.ft.of nat.gas/lb

نتیجه گیری:

1) با توجه به کارکرد واقعی سیستم و با توجه به راندمان دیگ بخار برای بی خطر کردن هر پوند به میزان 0.792 فوت مکعب گاز طربیعی مصرف می شود.

2) اگر هر پوند بخار با فشا 80psi دارای حرارتی برابر با 1050BTU باشد. از تقسیم گرمای صرف شده بابت هر پوند زباله بر گرمای هر پوند بخار، یعنی:

(772.09)/(1050)= 0.735 Ibs of steam per 1 pound waste

0.735 پوند بخار، جهت بی خطر کردن هر پوند زباله نیاز داریم.

در نظر داشته باشید راندمان دیگ و مشعل آن تاثیر زیادی در محاسبات فوق دارد.

حال در مقایسه میزان مصرف انرژی سترون ساز ® و اتوکلاو؛ بر اساس کاتالوگهای موجود یک کارخانه امریکائی به نام MORTION EQUIPMENT و میزان مصرف دستگاه های تولید به عدد 1.25 Ibs بخار بابت بی خطر سازی هر پوند زباله میرسیم که این عدد مشخص مینماید که دستگاهی ساخت امریکا با بالاترین راندمان نیز نسبت به سترون ساز ® پوند زباله میرسیم که این عدد مشخص مینماید که دستگاهی ساخت امریکا با بالاترین راندمان نیز نسبت به سترون ساز ® 70% مصرف بخار بیشتری دارد.

اصولا این اختلاف مصرف به دلیل:

1) بازگشت آب تقطیر شده از بخار به دیگ بخار و عدم هرز رفتن بخار.

2) عدم نیاز به سرد کردن داخل دستگاه جهت تخلیه زباله

3) دمای پائین تر بی خطر سازی 121c یعنی مصرف انرژی کمتر، می باشد.

پی نوشت:

سترون= در فارسی، همان استریل میباشد. و سترون ساز ® نیز ترجمه فارسی Hydroclave یعنی دستگاه استریل کننده زباله عفونی، بوسیله آب موجود در آن و به صورت غیر مستقیم می باشد.

کامران آرین نژاد

ریاست محترم دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی.........

با سلام:

احتراماً، با توجه به استعلامهای متعدد که توسط دانشگاههای علوم پزشکی در خصوص شرکت های تولید کننده داخل کشور و شرکت های وارد کننده دستگاههای بی خطر ساز پسماندهای پزشکی، بدینوسیله اسامی شرکتهای تولید کننده داخلی و خارجی که به ترتیب حروف الفبا که تاکنون مطابق با الزامات ابلاغی 37485 مورخ 25/7/86 دارای تأییدیه قطعی می باشند، به شرح ذیل اعلام می گردد:

الف) شرکت های تولید کننده داخی

1. صنایع فلزی کوشا

2. کاسپین البرز

3. شرکت هورتاب

ب) شرکت های وارد کننده

1. شرکت ماشین آلات و خدمات پزشکی نماینده شرکت tem فرانسه

2. شرکت مدیریت تجهیزات پزشکی نماینده شرکت Ecodas فرانسه

دانشگاههای علوم پزشکی می توانند با توجه به صرف و صلاح دانشگاه و بر اساس الزامات تعیین شده و رعایت سایر قوانین و مقررات مربوطه نسبت به خرید دستگاه مورد نظر اقدام نمایند.

مزید امتنان است دستور فرمائید هر گونه نارسایی در کیفیت و خدمات پس از فروش را به این اداره کل ارسال نمایند. /ن 6/ 11

مدیر عامل محترم شرکت کاسپین البرز:

با سلام:

احتراماً بدینوسیله گواهی می گردد دستگاه امحاء زباله بیمارستانی هایدروکلاو با حجم های 300 و 500 و 600 و 800 لیتری ساخت آن شرکت با ضوابط و الزامات این اداره کل مطابقت دارد.

لذا فروش و ارائه آن به مراکز درمانی از نظر این اداره کل بلامانع می باشد. اعتبار این تأئیدیه از تاریخ صدور به مدت شش ماه و تمدید آن منوط به حفظ و ارتقاء کیفیت و رعایت سایر مقرارت و ضوابط جاری کشور می باشد. /ن 7/7

گواهی میشود:

دستگاه هایدروکلاو (بی خطر سازی و سترون سازی زباله های عفونی بیمارستانی) که توسط شرکت کاسپین البرز در محل دپو زباله های مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره) از چهار ماه پیش نصب و راه اندازی گردیده، از نحوه عمل و سیکل کاری آن رضایتمندی حاصل است. /ج/2

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی

جناب آقای دکتر مسائلی

مدیر کل محترم اداره کل تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

سلام علیکم:

احتراماً بازگشت به نامه شماره 32868/86/ن/7/ک مورخ 10/6/86 در خصوص درخواست بررسی صحت فرآیند سترون سازی دستگاه اتوکلاو امحاء زباله به روش هایدروکلاو ساخت شرکت کاسپین البرز به استحضار میرساند:

صحت عملکرد از نظر پارامترهای زمان، بخار و درجه حرارت با استفاده از اندیکاتور بیوشیمیای بررسی شد و نتیجه مورد انتظار حاصل گردید.

صحت عملکرد دستگاه از نظر توانائی غیرفعال نمودن اسپورهای باسیلوس استئاروترموفیلوس با استفاده از اندیکاتور بیولوژیک بررسی گردید و نتیجه مورد انتظار حاصل شد.

آزمایشها در شرایط بارگذاری و در نقاط کور دستگاه با احتساب زمان 30 دقیقه و در درجه حرارت 121 درجه سانتیگراد انجام شد. بدین وسیله اعلام می گردد که عملکرد دستگاه مربوطه در فرآیند سترون سازی قابل قبول می باشد.

جناب آقای دکتر مسائلی

مدیر کل محترم تجهیزات پزشکی

با سلام و احترام:

بازگشت به نامه شماره 37905/7/ک مورخ 30/7/86 در خصوص دستگاه بی خطر ساز Microwave موارد زیر به استحضار میرسد:

1. سیستم ماکروویو یک روش رایج در تصفیه و بی خطرسازی پسماندهای عفونی است.

2. با توجه به پیچیدگی سیستم، راهبری آن در مقایسه با سایر سیستم های غیرسوز نیاز به اپراتورهای ورزیده دارد.

3. هزینه تعمیرات، نگهداری و سرمایه گذاری اولیه آن نسبتاً بالا است (متون سازمان جهانی بهداشت نیز مؤید این نکته می باشد)

4. در بسیاری از استانها و دانشگاههای علوم پزشکی در حال حاضر تعمیر این سیستم در مقایسه با اتوکلاو ممکن است میسر نباشد.

5. در صورتی که بیمارستانهای خصوصی مایل به بکارگیری سیستم فوق باشد با توجه به اینکه پرداخت هزینه های مرتبط بر عهدۀ این وزارت نمی باشد و از طرفی با اخذ تأییدیه های کیفی و انجام تست های میکروبی، ...... و در صورت تأیید آن اداره کل، منعی وجود ندارد.

در هر صورت با توجه به مطالب پیش گفت کاربرد سیستم ماکروویو برای دانشگاههای علوم پزشکی و بیمارستانهای تابعه مقرون به صرف نیست.



1. اعضا و اندامهای قطع شده، جنین بایستی مجزا جمع آوری و جهت دفع به گورستان محل شده و به روش خاص خود دفن گردد.

2. کلیه سرسوزن ها از سرنگ های مصرف شده (بخصوص در موارد شیمی درمانی) جدا نشود و بصورت توام جمع آوری گردد.

نمای تصفیه خانه

آب شیرین کن

فیلترشنی

پکیج تصفیه فاضلاب

 

آخرین اخبار

اطلاعات تماس

آدرس : تهران ، ستارخان ، خیابان کاشانی پور   مجتمع تجاری توحید ، طبقه دوم ، واحد 201

  • شرکت : صدرآب گستر محیط
  • ایمیل : info@sadrabgostar.com
  • وب سایت : www.sadrabgostar.com
  • تلفکس:+982144266268
  • همراه1:+989121975616
  • همراه2:+989355601758
شما در این صفحه قرار دارید: مقالات انتخاب سیستم های مناسب امحاء زباله های عفونی